Mọi mưu đồ giải quyết song phương nhất định sẽ bị phá sản

Posted on June 17, 2011

0



Tranh chấp Biển Đông: Lập trường đàm phán song phương của Trung Quốc có thể thay đổi?

Hồi đầu tuần này Trung Quốc đã mạnh mẽ chỉ trích việc thượng nghị sĩ Jim Webb của Mỹ kêu gọi tiến hành đàm phán đa phương để giải quyết vụ tranh chấp ngày càng leo thang ở Biển Nam Trung Hoa mà Việt Nam gọi là Biển Đông. Giới hữu trách ở Bắc Kinh cũng tái khẳng định lập trường “thương thuyết tay đôi” để giải quyết vụ tranh chấp này với từng nước một. Tuy nhiên, một số các nhà quan sát cho rằng Trung Quốc có thể sẽ phải điều chỉnh lập trường vì vụ tranh chấp này ảnh hưởng tới an ninh của toàn khu vực và không thể giải quyết được bằng đường lối song phương. Mời quí vị nghe Duy Ái trình bày thêm chi tiết trong tiết mục Nhìn Về Á Châu sau đây.

Hôm thứ 3 vừa qua — giữa lúc tình hình Biển Đông sôi sục vì điều mà Giáo sư Ian Storey, một chuyên gia về Biển Đông của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á ở Singapore, cho là những hành động “từ hung hãn biến thành xâm lấn” của Trung Quốc, chính phủ ở Bắc Kinh đã tìm cách đổ lỗi cho Philippines và Việt Nam. Phát ngôn viên Hồng Lỗi của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã phát biểu như sau tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông mà Trung Quốc gọi là Nam Hải:

“Vấn đề Nam Hải hồi gần đây phát sinh từ việc một số nước thực hiện những hành động đơn phương gây tổn hại cho chủ quyền và quyền lợi hải dương của Trung Quốc, đưa ra những phát biểu không đúng sự thật và thiếu trách nhiệm, mưu toan khuyếch đại hóa và phức tạp hóa vấn đề Nam Hải.”

Các nhà quan sát cho rằng tuyên bố này của Trung Quốc đề cập tới những vụ đối đầu trong vài tháng qua giữa Bắc Kinh với Philippines và Việt Nam, và việc hai nước này đòi đàm phán đa phương thay vì song phương như chủ trương của Trung Quốc.

Giới hữu trách ở Bắc Kinh cũng đã mạnh mẽ chỉ trích điều mà họ gọi là sự can thiệp của Hoa Kỳ vào vụ tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc với các nước Đông Nam Á. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc phát biểu như sau:

“Chúng tôi hy vọng những nước không liên hệ tới vụ tranh chấp ở Nam Hải hãy thật tâm tôn trọng những nỗ lực của các nước liên hệ nhằm thông qua đàm phán trực tiếp để giải quyết tranh chấp.”

Phát biểu vừa kể rõ ràng là để đáp lại việc Thượng nghị sĩ Jim Webb, Chủ tịch Tiểu ban Đông Á của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Hoa Kỳ, hôm thứ hai đề xuất một nghị quyết để lên án Trung Quốc sử dụng vũ lực và yêu cầu Washington có hành động cụ thể để khẳng định và bảo vệ quyền tự do hàng hải ở Biển Đông.

Tiến sĩ Jonathan Pollack, một chuyên gia về Trung Quốc của Viện Brookings ở Washington, cho biết Hoa Kỳ chắc chắn không thể khoanh tay đứng nhìn tình hình ngày càng trở nên căng thẳng ở Biển Đông. Ông cho biết như sau trong cuộc phỏng vấn mới đây dành cho đài VOA:

“Hoa Kỳ rõ ràng là có những quyền lợi rất quan trọng trong vụ tranh chấp này. Mặc dù vậy, Hoa Kỳ có một nguyên tắc cơ bản là không muốn dính líu tới những vụ tranh chấp giữa các nước như vậy. Hoa Kỳ mong muốn tranh chấp được giải quyết một cách hòa bình và sẵn sàng thúc giục các bên liên hệ hãy có thái độ thận trọng và tự chế để xử lý những vụ tranh chấp.”

Trong khi đó, ông Michael Mazza, một nhà nghiên cứu cấp cao của Học viện Xí nghiệp Hoa Kỳ Nghiên cứu Chính sách Công (American Enterprise Institute for Pulic Policy Research), cho rằng Washington can dự vào vụ tranh chấp ở Biển Đông là một việc đương nhiên:

“Năm ngoái Ngoại trưởng Hillary Clinton và sau đó trong năm nay là Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates cả hai đều đã tuyên bố một cách rõ ràng là việc duy trì tự do hàng hải ở biển Nam Trung Hoa phù hợp với quyền lợi quốc gia của nước Mỹ. Bà Clinton còn cho biết Hoa Kỳ sẵn sàng đảm nhận vai trò điều giải trong trường hợp cần thiết. Hôm thứ hai vừa qua, thượng nghị sĩ Jim Webbs cũng đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ như vậy.”

Hôm thứ 3 vừa qua, Đại sứ Hoa Kỳ tại Philippines, ông Harry Thomas, đã bày tỏ sự ủng hộ của Washington trong vụ tranh chấp Biển Đông vì hai nước là đồng minh chiến lược có ký kết hiệp ước phòng thủ. Nhà ngoại giao Mỹ đã phát biểu như sau tại một cuộc hội thảo ở Manila:

Chúng tôi sẽ tiếp tục tham khảo ý kiến và làm việc chung với nhau về mọi vấn đề, kể cả vấn đề Biển Nam Trung Hoa và quần đảo Trường Sa.

Giáo sư Triệu Hồng, một nhà nghiên cứu cấp cao của Viện Nghiên cứu Đông Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, nói rằng đường lối đa phương mà Hoa Kỳ cùng với các nước Đông Nam Á xướng xuất cho nỗ lực giải quyết vụ tranh chấp Biển Đông là một phương thức hợp lý.

Ông nói: “Tôi nghĩ rằng vấn đề ở đây không phải là Trung Quốc muốn hay không muốn. Có một số vấn đề không thể nào giải quyết được bằng đường lối song phương, cần phải thông qua những kênh đa phương để tìm cách giải quyết. Có một số vấn đề vốn là vấn đề song phương nhưng có thể biến đổi để trở thành đa phương, kể cả vấn đề tự do hàng hải và an ninh khu vực. Đây là những vấn đề của cả khu vực, chứ chẳng phải chỉ là vấn đề riêng giữa Trung Quốc với một nước nào đó. Những vấn đề như vậy không thể nào chỉ dựa vào những cuộc đàm phán giữa hai nước mà có thể giải quyết được.”

Trong khi đó, Tiến sĩ Tim Huxley, giám đốc bộ phận Á châu của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế ở Anh, nói rằng giới lãnh đạo ở Trung Nam Hải có lẽ đã nhận thức được sự hạn chế của đường lối song phương và có thể sẽ phải điều chỉnh lập trường của mình.

Ông cho rằng: “Theo tôi thì có những dấu hiệu cho thấy là so với trước đây phía Trung Quốc hiện nay dường như đã sẵn sàng hơn để tham gia những cuộc đối thoại đa phương về vấn đề an ninh. Chẳng những các giới chức hàng đầu của Trung Quốc đã tham gia cuộc Đối thoại Shangri-La ở Singapore, mà Đại tướng Lương Quang Liệt còn đích thân tham dự hội nghị hồi gần đây của các vị Bộ trưởng quốc phòng ASEAN tại Indonesia.”

Hồi đầu tháng này Trung Quốc lần đầu tiên phái bộ trưởng quốc phòng đến dự cuộc Đối thoại Shangrila-La ở Singapore, và theo các nhà quan sát, diễn tiến này chứng tỏ Trung Quốc đang muốn tìm kiếm một kênh đối thoại đa phương để bàn về các vấn đề an ninh khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông. Trước đó vào trung tuần tháng năm, ông Lương Quang Liệt cũng đã đến dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN tại Jakarta. Hội nghị này đã đưa ra một thông cáo chung, trong đó đề cập cụ thể tới việc hợp tác đa phương để giải quyết tranh chấp Biển Đông, kể cả việc tuân hành đầy đủ và triệt để Tuyên bố về cách hành xử của các bên liên quan ở Biển Đông (DOC) mà Trung Quốc đã ký kết với ASEAN năm 2002.

Mặc dù vậy, ông Huxley cũng nhấn mạnh rằng lập trường đàm phán của Trung Quốc chắc chắn sẽ không thay đổi trong một sớm một chiều.

Ông nói: “Chúng ta cần phải chờ xem các diễn tiến đó có dẫn tới việc đàm phán đa phương hay không. Hiện thời chúng ta chưa thể xem những hành động đó của Trung Quốc là bằng chứng cho thấy họ muốn thông qua đàm phán đa phương để giải quyết vấn đề tranh chấp ở biển Nam Trung Hoa. Tôi không nghĩ là chúng ta có thể diễn giải như vậy, vì chính phủ Trung Quốc xem biển Nam Trung Hoa có một vai trò vô cùng quan trọng đối với nền an ninh quốc gia của họ. Tôi nghĩ rằng trong thời gian trước mắt Trung Quốc sẽ tiếp tục duy trì lập trường đàm phán đa phương.”

Cũng liên quan tới mối quan hệ tay ba giữa Hoa Kỳ với Trung Quốc và ASEAN, một chính khách nổi tiếng của Mỹ mới đây đã lên tiếng hối thúc Washington nhanh chóng tăng cường các mối quan hệ với các quốc gia vùng Đông Nam Á. Tại một cuộc hội thảo hôm thứ 3 vừa qua ở New York, ông Jon Hunstman, cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc và là người đang vận động để được đảng Cộng hòa đề cử làm ứng viên tranh chức Tổng thống vào năm 2012, tuyên bố rằng tranh chấp Biển Đông là “một cơ hội vô cùng to lớn” để Hoa Kỳ tăng cường các mối quan hệ với các nước ASEAN.


Duy Ái
***
Đinh Kim Phúc trả lời phỏng vấn của nhật báo Nhật Bản – The YOMIURI SHIMBUN

Ngày 10/6/2011, Nguyen Vinh Thang thực hiện.

Nhà nghiên cứu, thạc sĩ Đinh Kim Phúc đã viết cho VCV 54 tác phẩm, bài đầu tiên là: 100 năm nhìn lại DUY TÂN HỘI và phong trào ĐÔNG DU của PHAN BỘI CHÂU, vào ngày 26.3.2006

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/tulieu_tacpham.asp?TPID=3446&LOAIID=17&LOAIFID=5&TGID=814

Như vậy anh đã cọng tác với VCV từ những bài viết nghiên cứu về lịch sử, trong đó hết 52 bài về biển đông từ 01.4.2006, khi mà vấn đề biển đông còn là một điều không được nói đến. Như chủ trương xuyên suốt của VCV là cung cấp những tư liệu cho mọi đối tượng và tự xem đó là một trách nhiệm, hôm nay nhận bài Phỏng vấn của anh, VCV xin ghi thêm vài giòng và gửi lời cám ơn của bạn đọc đến anh, mong Việt Nam sẽ có một Trung tâm nghiên cứu về biến động lịch sử biển đông để làm rõ, chúng tôi cho rằng đó là nhiệm vụ khẩn thiết trong tình hình hiện nay, và hy vọng anh sẽ là nòng cốt trong trung tâm này.

Bạn đọc có thể đọc thêm các bài viết của anh:

http://www.vanchuongviet.org/vietnamese/vanhoc_tacgia.asp?TGID=814

VCV

1.YS: Theo ông trong thời gian tới, Việt Nam có tiếp tục khai thác dầu khí trên thềm lục địa của mình nửa không?

ĐKP: Dầu khí trong lãnh hải thuộc thềm lục địa trong vùng EEZ như qui định của UNCLOS là tài nguyên của đất nước chúng tôi vì thế Việt Nam có quyền khai thác, không ai có thể ngăn chận và phá hoại một cách phi lí như hành động gần đây của cái gọi là “Hải giám” của chính phủ Trung Quốc.

Tôi tin rằng Việt Nam sẽ tiếp tục khai thác dầu khí trên thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế, thuộc lãnh hải Việt Nam. Hành động của các tàu hải giám Trung Quốc ngang nhiên vào lãnh hải VN, cắt cáp của tàu Bình Minh 02 hôm 26 tháng 5 vừa qua đã vi phạm nghiêm trọng Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, cũng như vi phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế.

Hành động nói trên của phía Trung Quốc không những đã đi ngược lại cam kết Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) mà Trung Quốc đã ký với các nước ASEAN năm 2002, mà còn đi ngược lại chủ trương của giới lãnh đạo Trung Quốc, mà vài ngày trước đó, ông Lương Quang Liệt, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, đã lên tiếng kêu gọi các nước trong khu vực tự kềm chế, tránh xung đột trên biển Đông.

Chắc chắn Việt Nam sẽ không vì cách hành xử kém văn minh đó của Trung Quốc mà ngưng khai thác dầu khí trên lãnh hải của mình.

2. YS: Theo ông, Quân đội VN có thể làm gì để bảo vệ ngư dân đánh bắt trên biển cũng như những hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí trong thời gian tới?

ĐKP: Bảo vệ ngư dân hay hoạt động thăm dò khai thác dầu khí trên vùng biển thuộc lãnh hải của Việt Nam là nghĩa vụ thiêng liêng của tổ quốc, việc sử dụng mọi khả năng trong đó các lực lượng của quân đội Việt Nam chắc chắn sẽ đóng vai trò quyết định khi phía Trung Quốc sử dụng bạo lực để bắt bớ ngư dân, phá hoại hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí bình thường như Việt Nam đã thực hiện trong nhiều năm qua.

Tôi tin rằng quân đội Việt Nam cũng như chính phủ VN sẽ làm mọi cách để bảo vệ các hoạt động hợp pháp của những ngư dân đánh cá và những con tàu thăm dò địa chấn Việt Nam, hoạt động trên vùng lãnh hải Việt Nam.

Quân đội Việt Nam có thể điều các tàu chiến đến những khu vực mà Trung Quốc thường quấy nhiễu, để bảo vệ các tàu đánh cá và tàu thăm dò địa chấn của Việt Nam, hoạt động hợp pháp trên lãnh hải Việt Nam. Khi cần, có thể đuổi hoặc bắt giữ tàu Trung Quốc khi những con tàu này xâm phạm lãnh hải VN, cũng như có hành động như họ đã làm với tàu Bình Minh 2 vừa qua.

Đây là hành động chính đáng để bảo vệ chủ quyền quốc gia. Chính phủ Việt Nam không thể tôn trọng tình hữu nghị với chính phủ của một nước cố tình xâm phạm chủ quyền Việt Nam. Nếu chính phủ Việt Nam không có thái độ cứng rắn như thế, tôi tin rằng Trung Quốc sẽ liên tục vi phạm chủ quyền lãnh hải Việt Nam.

3. YS: Theo ông tại sao Trung Quốc đã tỏ ra hết sức cứng rắn với Việt Nam, Philippine trong thời gian qua?

ĐKP: Chủ trương lấn chiếm 80% biển Đông qua bản đồ hình chữ U đã cho thấy ý đồ độc chiếm nguồn tài nguyên dầu mỏ và đặt sự tự do hàng hải trên vùng biển nầy dưới quyền kiểm soát, khống chế của Trung Quốc.Vì vậy không có gì lạ khi Trung Quốc tăng cường sức mạnh hải-không quân, chuẩn bị đưa tàu sân bay vào hoạt động. Về mặt ngoại giao, Trung Quốc không ngừng gây sức ép lên các nước ASEAN, trong đó Việt Nam và Philippines là hai nước đang đứng trước nguy cơ dùng sức mạnh vũ lực mạnh mẽ nhất từ phía Trung Quốc.

Trước hết, đây là thái độ hiếu chiến cố hữu của Trung Quốc. Không riêng gì với Việt Nam, Philippines mà Trung Quốc đã quấy nhiễu trong năm nay, Trung Quốc cũng đã bắt nạt các nước láng giềng khác trên biển, như đã quấy nhiễu Malaysia hồi tháng 4 năm 2010, khi Trung Quốc đưa các tàu ngư chính đến tuần tra trong vùng biển thuộc lãnh hải Malaysia và đã từng bị tàu chiến Malaysia rượt đuổi suốt 17 tiếng đồng hồ.

Trung Quốc cũng đã quấy nhiễu Nhật Bản hồi tháng 9 năm 2010, khi cho tàu đánh cá Mân Tấn Ngư đâm vào hai tàu tuần duyên của Nhật Bản, gần quần đảo Senkaku của Nhật Bản mà phía Trung Quốc gọi là Điếu Ngư đài. Hành động hiếu chiến này đã gây căng thẳng trong quan hệ Trung – Nhật trong một thời gian dài.

Kế đến, tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc liên tục trong nhiều năm qua cho phép Trung Quốc gia tăng chi phí quốc phòng, hiện đại hóa quân đội, không phải với mục đích phòng thủ như họ luôn ra sức thuyết phục các nước mà là phục vụ chính sách bành trướng của Trung Quốc. Khi quân đội được hiện đại hóa, Trung Quốc muốn phô trương sức mạnh quân sự, nhất là trên biển. Hành động quấy nhiễu các nước trong khu vực những năm gần đây cũng chỉ để phô trương sức mạnh của họ.

4. YS: Đã có các cuộc biểu tình diển ra ở hai đầu đất nước hôm chủ nhật vừa rồi nhằm thể hiện lòng yêu nước cũng như phản đối hành động vi phạm lãnh thổ của Trung Quốc. Theo tôi sự bức xúc và giận giữ của người VN đối với TQ đang gia tăng. Ông có bình luận gì về vấn đề này không? Liệu trong thời gian tới các cuộc biểu tình còn diển ra nữa không? Chính phủ VN có ủng hộ cách thức tiếp cận vấn đề như thế này không? Theo ông, chính phủ cần có những động thái gì để làm dịu tình hình?

ĐKP: Không ai có thể ngăn cản lòng yêu nước của nhân dân Việt Nam. Việc phản đối Trung Quốc có hành động xâm phạm lãnh hải, cắt cáp tàu Bình Minh 2, và mới đây lại đã tiếp tục cắt cáp của tàu thăm dò Viking là hành động không thể chấp nhận được. Chúng tôi được biết Tàu “Hải giám” của Trung Quốc là một lực lượng quân sự, có vũ trang chuyên nghiệp chứ không là loại tàu hoạt động dân sự vì vậy không thể nói đây là “hoạt động bình thường” trong lãnh hải Việt Nam hay không có sự can dự của PLA như Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt vừa tuyên bố tại Hội nghị Shang-ri La ở Singapore.

Phản ứng của người dân VN qua các cuộc biểu tình cuối tuần qua nhằm phản đối hành động xâm phạm chủ quyền Việt Nam của Trung Quốc là thể hiện lòng yêu nước của người dân. Người dân có trách nhiệm với đất nước, buộc phải làm gì đó khi Trung Quốc liên tục xâm phạm chủ quyền nước mình, bắt bớ, bắn giết ngư dân Việt Nam khi người dân đang đánh cá trên vùng biển thuộc chủ quyền của mình.

Sự bức xúc của người dân ngày càng gia tăng là vì mức độ và tần suất vi phạm lãnh hải Việt Nam của Trung Quốc ngày càng nghiêm trọng, trong khi phản ứng của chính phủ Việt Nam không đủ mạnh để làm giảm hoặc ngăn chặn các hành động của Trung Quốc quấy nhiễu lãnh hải Việt Nam. Sức chịu đựng của người dân Việt Nam có giới hạn, khi sự chịu đựng của người dân bị đẩy đi quá giới hạn, thì chắc chắn họ sẽ đứng lên tự vệ.

Trong thời gian tới, các cuộc biểu tình có tiếp tục diễn ra nữa hay không, điều này còn tùy thuộc vào cách hành xử của Trung Quốc đối với chủ quyền lãnh thổ và người dân Việt Nam.

Làm dịu tình hình hay không là do phía Trung Quốc có thiện chí xây dựng một nền hòa bình ổn định và lâu dài trên biển Đông hay không, chấm dứt việc đưa ra những đòi hỏi phi lý mà chúng tôi lẫn cộng đồng quốc tế không thể nào chấp nhận được.

Tôi nghĩ, ngoài việc lên tiếng phản đối Trung Quốc, chính phủ Việt Nam có thể đưa vấn đề này ra trước công luận để người dân thế giới biết mà lên án cách hành xử của Trung Quốc. Việt Nam có thể đệ trình công hàm phản đối Trung Quốc lên Liên Hiệp Quốc mà Indonesia và Philippines đã từng làm.

Ngoài ra, chính phủ Việt Nam cũng cần đối thoại với phía Trung Quốc để tìm giải pháp chấm dứt những hành động nói trên. Chủ quyền quốc gia dân tộc là tối thượng, chính phủ Việt Nam không thể đặt tình hữu nghị lên trên chủ quyền quốc gia, nhất là đối với một nước không tôn trọng chủ quyền của các nước khác như Trung Quốc.

5. YS: Ông nghĩ gì về sự giúp đỡ, nếu có, của Mỹ và các nước khác trong việc giải quyết các tranh chấp trên biển đông?

ĐKP: Tôi nghĩ, các nước khác trong và ngoài khu vực cùng cất lên tiếng nói phản đối Trung Quốc có thể làm cho họ giảm bớt những hành động hiếu chiến như đã xảy ra. Các nước đã từng bị Trung Quốc bắt nạt, quấy nhiễu, như: Nhật Bản, Malaysia, Indonesia, Philippines và cả Mỹ, nếu cùng lên tiếng phản đối cách hành xử kém văn minh của Trung Quốc có thể làm cho họ suy nghĩ mà hành xử khác hơn.

Vấn đề chủ quyền và tự do đi lại trên biển Đông là hai vấn đề có liên quan quyền lợi của nhiều quốc gia vì vậy sự chung sức ngồi vào đàm phán đa phương, cùng giải quyết ổn thỏa trên cơ sở gìn giữ hòa bình, ổn định và tôn trọng lẫn nhau là nguyên tắc tối thượng vì vậy không có lý do nào để ngăn cản các nước trong ASEAN, Châu -Á TBD tham gia, chia sẻ .

Mọi mưu đồ giải quyết song phương nhất định sẽ bị phá sản.

Đề từ do VCV đặt.

Đinh Kim Phúc

Posted in: Chính Trị