Thực phẩm tăng giá, sức ép dồn lên lạm phát

Posted on July 13, 2011

0



Giá cả thực phầm dự báo tăng giá mạnh vào cuối năm

Không phải đợi đến khi công bố chỉ số tiêu dùng tháng 9 tăng cao, mà từ cả tháng trước đó, nhiều loại nông sản quan trọng đã âm thầm tăng. Nhu cầu gom hàng xuất khẩu, tập trung nguồn hàng cho cuối năm và dịp Tết đã khiến hàng nông sản, nhất là lương thực và thực phẩm, tăng giá.

Giá lên đều

ĐBSCL (Đồng Bằng Sông Cửu Long) đang vào mùa thu hoạch vụ thu đông nhưng giá lúa vẫn tăng mạnh. Báo cáo của Bộ NN-PTNT (Nông Nghiệp – Phát Triển Nông Thôn) cho biết, đến cuối tháng 9/2010, Đồng Tháp đang vào vụ thu hoạch rộ nhưng lúa về đến đâu được thu mua hết đến đó, giá tăng mạnh.

Cụ thể, giá lúa loại thường là 5.200-5.400 đồng/kg, lúa hạt dài trên 5.500 đồng/kg, tăng gần gấp đôi so với thời điểm thu hoạch vụ hè thu. Đây là mức giá cao nhất từ đầu năm 2010 đến nay.

Tại Sóc Trăng và Bạc Liêu, giá lúa từ 5.100-5.400 đồng/kg tùy thuộc chất lượng, tăng từ 200-300 đồng/kg so với đầu tháng 9. Tại TP Cần Thơ, từ giữa tháng 9 đến nay, giá các loại lúa được thương lái thu gom ở mức 5.000-5.200 đồng/kg.

Lý giải cho việc giá lúa tăng mạnh ngay trong thời kỳ thu hoạch, các DN kinh doanh lương thực lớn cho biết, nguyên nhân chính là xuất khẩu thuận lợi, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tăng.

Thời gian gần đây, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã liên tục điều chỉnh giá sàn xuất khẩu gạo và hiện giá xuất khẩu một số loại gạo của Việt Nam đã gần bằng với gạo Thái Lan đã kéo giá lúa gạo trong nước lên.

Trong khi đó, dự báo của VFA cho biết, tình hình xuất khẩu gạo từ nay đến cuối năm khả quan do nhu cầu thế giới tăng và một số nước xuất khẩu lương thực lớn đang bị mất mùa do thiên tai và biến đổi khí hậu. Hiện giá xuất khẩu gạo của các doanh nghiệp thuộc VFA là 475 USD/tấn, đối với gạo 5% tấm; 435 USD/tấn đối với gạo 25% tấm, tăng 20 USD tấn so với cuối tháng 8.

Một mặt hàng thực phẩm khác cũng đang tăng giá trở lại sau một thời kỳ giảm giá là thịt lợn. Nếu nhu cách đây 1 tháng, dịch tai xanh tràn lan, người tiêu dùng kén sử dụng khiến giá lớn giảm thì nay nhu cầu đang tăng lên và giá cũng tăng theo.

Hiện tại, tại khu vực Đông Nam Bộ, giá thịt lợn tăng giá 2.000 đồng/kg, lên 30.000-31.000 đồng/kg so với tuần trước. Trong khi đó, giá lợn bán tại cửa khẩu Móng Cái khoảng 35.000-36.000 đồng/kg.

Đáng chú ý, thời kỳ khó tiêu thụ trong nước, giá giảm thì xuất khẩu lợn tiểu ngạch qua Trung Quốc tăng, khoảng 1.500-1.800 đồng/kg thì này việc xuất hẩu giảm hẳn chỉ vài trăm container mỗi ngày. Giá xuất khẩu đang tăng 2.000-3.000 đồng/kg do trong nước khan hàng.

Cùng với thịt lợn, giá gia cầm cũng tăng lên. Những tuần cuối tháng 9/2010, giá gà công nghiệp ở Nam tăng mạnh lên 41.000 đồng/kg, tăng 8.000 đồng/kg so với trước đó. Giá gà tam hoàng tăng lên 41.000 đồng/kg, trong khi tuần trước chỉ là 37.000 đồng/kg.

Khu vực phía Bắc giá gà công nghiệp sống tăng đến 3.000-4.000 đồng/kg, lên 30.000 đồng/kg; gà tam hoàng là 35.000 đồng/kg (tăng 3.000 đồng/kg so với tuần trước). Khác với lợn, gia cầm đang có nguồn cung tốt khi sản lượng xuất chuống tháng 9 đã tăng đến hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Nguồn cung không khó khăn những giá vẫn tăng lên.

Một yếu tố cũng tác động đến giá cả thực phẩm trong nước là những quy định mới siết chặt về chất lượng thịt nhập khẩu cũng như việc chuẩn bị tăng thuế nhập khẩu thịt đông lạnh trong thời gian tới; cộng với biến động tỷ giá sẽ khiến nguồn cung từ nhập khẩu bị co hẹp.

Đáng chú ý, mới đây, hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM (Sài Gòn) đã công bố chuẩn bị chi hàng trăm tỷ đồng để lo nguồn hàng cho tết Tân Mão, dù chưa tác động tức thì nhưng ngay từ bây giờ các kế hoạch đặt hàng, dự trữ… đã khiến thị trường có thêm tác động tăng giá.

Khó khăn bình ổn

Trước những đợt tăng giá đầu tháng 9, ông Vũ Vinh Phú – Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội, lo ngại, đây mới chỉ là những tín hiệu đầu tiên. Từ nay đến Tết Nguyên đán, chắc chắn sẽ có thêm nhiều đợt điều chỉnh giá mới.

Ông Phú cho rằng, theo quy luật, vào quý IV hàng năm, nhiều loại hàng hóa, nhất là nhóm thực phẩm sẽ tăng giá. Năm nay cũng sẽ không nằm ngoài quy luật nói trên nhất là chúng ta đang đối mặt với nhiều tác động bất lợi từ thiên tai lũ lụt và dịch bệnh cũng như các yếu tố tỷ giá và cung cầu thế giới.

Một dự báo mới đây từ Bộ NN-PTNT cũng cho thấy, nguồn cung nhiều mặt hàng lương thực – thực phẩm, nhất là thịt các loại đang có nhiều hạn chế do bị ảnh hưởng bởi bão lũ miền Trung, dịch bệnh tai xanh kéo dài, thức ăn chăn nuôi tăng cao khiến người chăn nuôi giảm số lượng đàn nuôi.

Số liệu báo cáo tháng 9 của Bộ NN-PTNT cũng cho thấy, tăng trưởng chăn nuôi quí III – thời điểm chuẩn bị cho tháng Tết, không cao.

Báo cáo mới đây của Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính, nhận định, giá cả một số mặt hàng thiết yếu có xu hướng tăng trong tháng 10. Nguyên nhân chủ yếu theo quy luật của thị trường khi những tháng cuối năm là thời điểm các DN (Doanh Nghiệp) chuẩn bị lực lượng hàng hóa cho nhu cầu Tết âm lịch. Nhu cầu thu mua, tạm trữ hàng hóa tăng cao là sức ép tăng giá hàng hóa những tháng cuối năm.

Ngoài ra, tháng 10 tiếp tục là mùa mưa bão, có khả năng xảy ra các cơn bão lớn, nên khả năng giá lương thực, nhu yếu phẩm sinh hoạt trong mùa lũ tăng trên một số địa bàn.

Lường trước tình hình này, Nghị quyết phiên họp tháng 9 của Chính phủ đã yêu cầu các bộ ngành tăng cường công tác bình ổn giá, kiểm soát giá cả, kiểm soát tốc độ tăng giá tiêu dùng; quản lý chặt chẽ giá một số mặt hàng đầu vào của sản xuất như: xăng, dầu, điện, than…, các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, nhất là sữa, thuốc chữa bệnh. chủ động trong việc bảo đảm cân đối cung – cầu hàng hóa, nhất là các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá.

Ngay sau đó, lãnh đạo Chính phủ đã có buổi làm việc với các bộ ngành chủ chốt về cân đối các cung cầu lớn của nền kinh tế, bình ổn giá và hạn chế biến động giá cuối năm.

Mặc dù nhận định chung của các Bộ là giá cả sẽ tăng lên nhưng sẽ không đến mức đột biến khó kiểm soát. Tuy nhiên, với nhu cầu cuối năm sẽ khiến nhóm hàng này có thể tăng giá mạnh mẽ.

Với sự chi phối của nhóm hàng lương thực – thực phẩm, hơn 40% trong tổng chỉ số CPI (Consumer Price Index) , thì việc tăng giá này sẽ gây sức ép mạnh mẽ lên mục tiêu kiềm giữ lạm phát. Giữ được chỉ số giá tăng trung bình 0,5% mỗi tháng và 1,5% cho 3 tháng cuối năm để đạt mục tiêu CPI 8% thực sự là một thách thức.

CPI chưa phản ảnh đúng mối lo của bà nội trợ

Một cân cà chua tại Thái Bình giá 500 đồng nhưng khi vận chuyển đến Hà Nội bị đẩy lên 8.000 đồng. Giới chuyên gia cho rằng hệ thống phân phối đang bị thao túng nên hàng hóa luôn trong xu thế thiết lập mặt bằng giá mới.

>> Nhiều mặt hàng tăng giá gấp đôi
>> Phó chủ tịch Hà Nội: ‘Thịt lợn tăng giá mạnh hơn vàng’

Giá cả tăng cao gây áp lực đến bữa ăn của đại bộ phận dân chúng. Ảnh: Hoàng Hà.

Chủ tịch Hiệp hội siêu thị Hà Nội – Vũ Vinh Phú cho rằng các nguyên nhân ảnh hưởng đến chỉ số giá tiêu dùng hầu như ai cũng có thể nhận ra và nhiều năm nay đều giống như kịch bản lặp lại nhưng không được giải quyết một cách triệt để. Gốc rễ vấn đề theo ông Phú là nằm ở lỗ hổng trong hệ thống phân phối.

Trong 10 năm nghiên cứu thị trường, ông Phú cho rằng một khi hệ thống phân phối của Việt Nam còn vòng vèo bị thao túng thì giá cả sẽ còn thiết lập mặt bằng mới. Khi một kg cà chua giá 500 đồng ở Thái Bình được bán tại Hà Nội với giá 8.000 đồng hay một kg cá trích giá 8.000 đồng và qua khâu vận chuyển giá đội tới 30.000 đồng… thì người tiêu dùng sẽ khó có cơ hội tiếp cận nguồn hàng giá rẻ.

“CPI hiện tại chưa phản ánh đúng bữa ăn của đại bộ phận dân chúng. Tôi thường xuyên tiếp xúc với những người trực tiếp đi chợ và thấy rằng giá cả thực tế ngoài thị trường tăng rất cao so với những gì chúng ta thống kê”, ông Phú nói.

Ông dẫn chứng tháng 4 và tháng 5, khi đường tồn kho ở nhà máy lên tới nửa triệu tấn với giá 16.000-17.000 đồng một kg thì trên thị trường, giá sản phẩm cùng loại bị đẩy lên 24.000-25.000 đồng.

Theo ông Phú, xăng dầu, điện nước… tăng trong những tháng đầu năm, kéo theo giá cả nhiều mặt hàng biến động mạnh là không thể tránh khỏi. “Nếu là sức ép từ thị trường thế giới, tăng giá các mặt hàng nhạy cảm trên là khó tránh khỏi, tuy nhiên, chúng ta cần bình tĩnh trong điều hành, không nên nóng vội để hạn chế thấp nhất những ảnh hưởng đến đời sống người dân”, ông Phú nói.

Đồng tình với quan điểm này, một chuyên gia tài chính chia sẻ với VnExpress.net rằng hiện nay giá cả hầu hết các mặt hàng đều tăng cao là việc ai cũng có thể nhìn thấy. Một trong những yếu tố đang tác động trực tiếp đến giá cả của Việt Nam hiện nay là Trung Quốc ồ ạt thu gom nông sản khiến nguồn nguyên liệu đầu vào của khan hiếm. Các tin đồn liên quan đến chính sách điều hành giá cả các mặt hàng thiết yếu khiến một số nhóm hàng hóa cũng té nước theo.

“Tôi cho rằng, các nhà hoạch định chính sách cần phải làm rõ các khoản chi phí tác động gián tiếp đến giá cả, đặc biệt là lĩnh vực ngân hàng”, vị chuyên gia này nói.

Theo ông, các ngân hàng tự “đẻ” ra quá nhiều loại phí – một hình thức tăng lãi suất trá hình đã gián tiếp tác động đến giá cả. Doanh nghiệp vay với lãi suất cao khiến chi phí đội lên và người tiêu dùng sẽ là đối tượng phải gánh chịu. “Tôi cho rằng Bộ Tài chính cần phối hợp với các đơn vị liên quan đi khảo sát thực tế việc này để thấy rằng các ngân hàng đã chung tay cùng với Chính phủ chống lạm phát hay chưa”, vị chuyên gia này nói.

Tại buổi hội thảo về diễn biến giá cả 6 tháng đầu năm và dự báo 6 tháng cuối năm do Học viện Tài chính và Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính tổ chức ngày 12/7, hầu hết các ý kiến chuyên gia đều bày tỏ mối lo ngại về nguy cơ lạm phát tăng cao trong những tháng còn lại của năm, đe dọa mục tiêu kiểm soát CPI ở ngưỡng 17%.

Phó vụ trưởng Vụ thị trường trong nước, Bộ Công Thương – Nguyễn Lộc An cho rằng có nhiều yếu tố tiềm ẩn và tác động tới chỉ số giá tiêu dùng trong những tháng còn lại của năm. Giá nguyên, nhiên liệu đầu vào như xăng dầu, thép, khí hóa lỏng… tăng cao trên thị trường thế giới, đã tác động mạnh đến giá cả nhiều nhóm mặt hàng trong nước. Ngoài ra, việc điều chỉnh tăng lương theo lộ trình cùng với chính sách tiền tệ chặt chẽ cũng gián tiếp ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa trong nước.

Theo ông An, việc một số mặt hàng như điện, xăng dầu điều chỉnh tăng theo lộ trình, cùng với quy luật cuối năm – giá cả thường tăng cao, nên việc giữ CPI ở mức 17% cần phải có các giải pháp đồng bộ và thực hiện quyết liệt.

Theo các chuyên gia, giá xăng, dầu, điện đang rập rình tăng gây tâm lý bất ổn trong người tiêu dùng.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính – Nguyễn Tiến Thỏa, trong những tháng còn lại của năm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô vẫn là nhiệm vụ cần được ưu tiên hàng đầu. Ông Thỏa cho biết 6 tháng cuối năm, Việt Nam vẫn duy trì thực hiện cơ chế giá thị trường đối với một số mặt hàng như điện, than… Tuy nhiên việc “thả giá” này sẽ thực hiện theo lộ trình từng bước và có kiểm soát.

Hồng Anh

Tagged: