Trung Quốc quyết dùng “lưỡi bò” liếm sạch Biển Đông

Posted on July 8, 2012

0



“Đường lưỡi bò” phi lý do Trung Quốc tự vẽ, bị nhiều nước phản đối

“Thỏa hiệp với Trung Quốc trong vấn đề Senkaku là tự sát” là tuyên bố của Thị trưởng Tokyo Shintaro Ishihara khi cho rằng, Bắc Kinh đang liên tục theo đuổi chủ nghĩa bá quyền và coi đảo và vùng biển của nước khác là của mình. Tuyên bố này của ông Shintaro Ishihara được đưa ra đúng thời điểm tờ Nhân dân nhật báo Trung Quốc số ra ngày 3/7 cáo buộc Philippines đang dàn xếp một âm mưu nhằm cố tình kích động căng thẳng ở Biển Đông, đồng thời cảnh báo: Sự kiên nhẫn của Bắc Kinh không nên bị hiểu nhầm là sự yếu kém.

Tiếp tục chiêu bài “dọa nạt, khoe hàng” và vu cáo Việt Nam
Một lần nữa Trung Quốc lại dùng chiêu bài dọa dẫm sau khi Tổng thống Philippines Benigno Aquino có ý định đề nghị Mỹ triển khai máy bay do thám ở Biển Đông khi 2 nước đi vào ngõ cụt trong vấn đề bãi đá Scarborough/Hoàng Nham. Nhân dân nhật báo cũng cho rằng, tất cả các nước trong khu vực, trong đó có Philippines cần nhớ đến các lợi ích kinh tế mà họ được hưởng là từ bùng nổ kinh tế của Trung Quốc. Nhân dân nhật báo không những tố cáo Philippines âm mưu thổi bùng căng thẳng Biển Đông trước thềm Hội nghị ngoại trưởng ASEAN sẽ diễn ra vào cuối tuần này tại Campuchia, mà còn lớn tiếng cho rằng: ASEAN không phải là diễn đàn đúng để thảo luận về Biển Đông!

Trước khi cao giọng, Trung Quốc đã cố tình “khoe” việc triển khai Lữ đoàn tên lửa 827 đặt ở thành phố Thiều Quan của tỉnh Quảng Đông, được lắp đặt từ tháng 3/2012 trong khi trụ sở điều hành vẫn đang xây dựng. Trong số vũ khí ở đây, đáng chú ý nhất là tên lửa Đông Phong 21D và Đông Phong 16 với mục tiêu là Đài Loan và các nước có đường biên với Biển Đông. Giới chuyên gia Đài Loan cho rằng, thông qua việc khoe Lữ đoàn tên lửa 827 Bắc Kinh muốn các nước hữu quan không được thách thức vị thế thống trị của Trung Quốc ở khu vực này.

Tờ Business World Online của Philippines nhận định, Trung Quốc đang thực hiện chiến dịch trống dong cờ mở để chuẩn bị phát động chiến tranh chống Philippines bởi Bắc Kinh “nóng mặt” sau khi Manila bảo vệ lãnh thổ của mình trên Biển Đông.

Trong khi lớn tiếng đe dọa và chủ động gây căng thẳng như vậy nhưng từ ngày 2/7, đội tàu tuần tra của Trung Quốc gồm 4 tàu Hải giám 83, 84, 66, 71 đã rời đảo Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam và bắt đầu các cuộc diễn tập tuần tra phi pháp trên Biển Đông. Trước đó, đội tàu Hải giám Trung Quốc đã đi qua đảo Châu Viên thuộc quần đảo Trường Sa và thả neo nghỉ tại khu vực phía đông bắc đảo Đá Chữ Thập. Động thái này diễn ra sau khi Trung Quốc bị các nước hữu quan, dư luận quốc tế và giới học thuật chỉ trích, lên án việc thành lập thành phố Tam Sa bởi việc này vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Có người tuyên bố, sau khi hành chính hóa – thành lập thành phố Tam Sa, Trung Quốc sẽ nâng cấp đảo Phú Lâm, ở quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam bởi Bắc Kinh muốn biến thành phố Tam Sa thành tiền đồn quân sự để thực hiện âm mưu độc bá Biển Đông. Được biết, sân bay tại đảo Phú Lâm có thể cho phép máy bay Boeing 737 cất và hạ cánh và tàu tải trọng 5.000 tấn có thể neo đậu.

Ngày 3/7, Thời báo Hoàn Cầu cho đăng tải bài viết có tiêu đề: “Báo chí nói Việt Nam xâm chiếm lãnh thổ Nam Hải của Trung Quốc nhiều nhất, tới 29 đảo, bãi đá” với nội dung bịa đặt, xuyên tạc, kích động dư luận. Bài viết vu cáo một cách trắng trợn rằng “Việt Nam bắt ngư dân, chiếm đảo, ăn cắp dầu mỏ của Trung Quốc”, “Hội chứng sợ Việt Nam của ngư dân Trung Quốc”, “Đánh người, bắt thuyền, cướp của, lấy cá”, “Không nhận anh em, nói gì đến tình hữu nghị”, “Chiến lược của Việt Nam: Hữu danh vô thực, đem dầu lấy từ Nam Hải lên bán cho Trung Quốc”, “Nhân đám cháy cướp của”… Nhưng luận điệu vu khống, xuyên tạc của Thời báo Hoàn Cầu không thể che đậy sự thật: các tàu thuyền của ngư dân Việt Nam đánh bắt trên vùng biển quần đảo Hoàng Sa thường xuyên bị lính Trung Quốc đuổi bắt, tịch thu tàu, cướp hải sản, ngư cụ và bắt nộp tiền chuộc.

Ngoài ra, tác giả bài viết kể trên còn coi việc Quốc hội Việt Nam thông qua Luật Biển Việt Nam ngày 21/6/2012 với 7 chương, 55 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2013 là “hành động chiếm đoạt hơn 1 triệu km2 vùng biển truyền thống của Trung Quốc nhằm đẩy mạnh hoạt động thăm dò khai thác dầu mỏ ở vùng biển này”. Để kết thúc bài viết, tác giả cho rằng: tình hình sẽ phát triển theo hướng khó tránh khỏi xung đột! Lời lẽ sặc mùi thuốc súng của Thời báo Hoàn Cầu cho thấy, Trung Quốc đang tìm mọi cách đẩy mâu thuẫn lên tới đỉnh điểm để “ăn vạ” theo cách mà họ vẫn làm trước đây.

Phải tôn trọng sự thật, không được lẩn tránh sự thật
Giới bình luận cho rằng, quân đội đứng sau quyết định thiết lập cái gọi là thành phố Tam Sa bởi ý tưởng này được đưa ra từ năm 2007, nhưng giới ngoại giao không tán thành. Kể từ năm 2010 và nhất là cuối năm 2011, giới chức quân đội Trung Quốc liên tiếp đưa ra những tuyên bố, nhận xét trên các phương tiện truyền thông đại chúng với 2 mục đích chính. Thứ nhất, đề cao vai trò trước khi Đại hội 18 khai mạc. Thứ hai, muốn chính phủ tăng ngân sách quốc phòng để chi tiêu. Trong tuyên bố mới nhất, Thiếu tướng Hải quân Dương Nghị và Đại tá Hàn Húc Đông, Giáo sư đại học Quốc phòng Trung Quốc đều cho rằng, Bắc Kinh phải tổ chức đánh trả kiên quyết và thực hiện chính sách bành trướng về quân sự, địa chính trị và kinh tế. Tuyên bố của 2 quan chức này là việc ủng hộ cho quan điểm diều hâu của các tướng lĩnh, học giả từng đưa ra trước đó (như La Viện, Kiều Lương, Kim Nhất Nam, Doãn Trác, Trương Triệu Trung…). Không chỉ giới học giả quân đội, mà cả Bộ trưởng Quốc phòng Lương Quang Liệt thời gian gần đây cũng liên tục phát đi những thông điệp cứng rắn về một giải pháp vũ lực đối với tranh chấp Biển Đông.

Những gì Bắc Kinh đã và đang tuyên truyền về đường 9 đoạn (còn gọi là đường lưỡi bò hay đường ranh giới hình chữ U) không những bị dư luận, giới chuyên môn chỉ trích, mà ngay cả giới học giả và nhà khoa học của Trung Quốc cũng phản đối, không ủng hộ. Điều này được thể hiện tại cuộc hội thảo “Tranh chấp Biển Đông, chủ quyền quốc gia và quy tắc quốc tế” diễn ra ngày 14/6/2012, do Viện Nghiên cứu Kinh tế Thiên Tắc và báo điện tử Sina.com tổ chức tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Thiên Tắc. Tại cuộc hội thảo này, nhiều học giả đã mạnh dạn bác bỏ những luận điểm sai trái của Bắc Kinh khi đưa ra yêu sách đường lưỡi bò trên Biển Đông và chủ trương giải quyết mọi tranh chấp bằng luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Giáo sư Triết học Hà Quang Hộ, Đại học Nhân dân Trung Quốc, Giáo sư Thường Hội Bằng, Học viện Quan hệ quốc tế Bắc Kinh, Giáo sư Trương Kỳ Phàm, Học viện Pháp luật, Đại học Bắc Kinh, Giáo sư Tống Yến Huy và Giáo sư Du Khoan Tứ của Đài Loan đều cho rằng, đường lưỡi bò có vấn đề – được tùy tiện vạch ra, chẳng có điểm xác định bằng kinh, vĩ độ chuẩn xác, điều này gây lo ngại cho các nước hữu quan và nếu không giữ được tỉnh táo, khinh suất sử dụng vũ lực, sẽ không có lợi cho sự trỗi dậy của Trung Quốc. Những học giả và nhà khoa học kể trên khẳng định, mọi người phải dựa vào nhau để tồn tại trong thế giới hiện nay và phải có thái độ thượng tôn pháp luật.

Một số nhà phân tích trong và ngoài khu vực còn nhấn mạnh, chiêu thức nói một đằng làm một nẻo của Trung Quốc đã bị dư luận “bóc mẽ” từ lâu, nhưng không vì thế mất cảnh giác. Sở dĩ nói như vậy vì với những gì đang diễn ra có thể khẳng định, Trung Quốc đã tính toán một cách kỹ càng, cẩn thận trước khi quyết định “gây hấn” với những quốc gia dám dũng cảm bảo vệ quyền lợi biển theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Ngoài ra, việc khẩu chiến tại khu vực Hoàng Nham/Scarborough còn nhằm thử phản ứng của Mỹ sau khi nước này tuyên bố trở lại châu Á.

Phản ứng của giới chuyên môn
Cách đây không lâu, trong bài trả lời bằng văn bản phỏng vấn của Hãng RFI, Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về Biển Đông tại Học viện Quốc phòng Australia (Đại học New South Wales) cho rằng, Luật Biển Việt Nam là công cụ cần thiết để bảo vệ chủ quyền biển đảo. Bởi bộ luật này quy định cụ thể thẩm quyền của Việt Nam đối với các vùng biển khác nhau: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa, hải đảo và quần đảo… Đây là lần đầu tiên Việt Nam làm rõ tình trạng pháp lý các vùng biển của mình, bao gồm cả các đảo và đảo đá, cũng như thẩm quyền trên các vùng biển… Giáo sư Carl Thayer cũng cho rằng, trong khuôn khổ Diễn đàn An ninh Khu vực ASEAN (ARF), Trung Quốc đã tính toán sai lầm. Hành động của Tổng Công ty Dầu khí hải dương Trung Quốc (CNOOC) cộng thêm việc 4 tàu Hải giám được cử xuống Biển Đông, sẽ chỉ làm cho vấn đề này được đưa ra tại cuộc họp ARF trong tháng này. Và các nước ASEAN sẽ quyết tâm hơn trong việc đàm phán một bộ quy tắc ứng xử mang tính chất ràng buộc chặt chẽ hơn. Giới truyền thông cho rằng, ASEAN muốn đẩy nhanh đàm phán với Trung Quốc về Bộ quy tắc ứng xử (COC) mang tính ràng buộc pháp lý trên Biển Đông nhằm làm dịu căng thẳng liên quan đến những tranh chấp chủ quyền trong khu vực.

Dư luận khá quan tâm tới cuộc hội thảo về Biển Đông mới được những người Việt trẻ xa xứ tổ chức tại Đại học Harvard. Tuy lần đầu tiên tổ chức, nhưng cuộc hội thảo đã thu hút sự chú ý của dư luận bởi sự xuất hiện củaTiến sỹ Nguyễn Nhã (nhà nghiên cứu về Biển Đông tại Việt Nam, từng cho xuất bản Đặc khảo Hoàng Sa và tổ chức triển lãm về chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa và Trường Sa vào năm 1975), Tiến sĩ Tạ Văn Tài (giảng viên luật Việt Nam tại Trường Luật, Đại học Harvard, có nhiều nghiên cứu về các vấn đề liên quan đến thềm lục địa, các đặc quyền kinh tế và các văn bản pháp lý của các tranh luận về chủ quyền biển đảo) và ông Thomas Vallely, Giám đốc chương trình Việt Nam của Đại học Harvard. Giới chuyên môn cũng quan tâm tới tuyên bố của Chủ tịch Thượng viện Philippines Juan Ponce Enrile khi thẳng thắn vạch trần việc Trung Quốc đòi chủ quyền trên Biển Đông là không có cơ sở pháp lý. Ông Juan Ponce Enrile không những bác bỏ cái gọi là “chủ quyền dựa trên bằng cớ lịch sử” mà Trung Quốc đưa ra, mà còn mỉa mai rằng “với việc đưa người lên quỹ đạo, sẽ có lúc Bắc Kinh đưa người lên Mặt Trăng, sao Hỏa, sao Kim, rồi tuyên bố phát hiện dấu vết Trung Quốc tại đó và đòi chủ quyền trên Mặt Trăng và các hành tinh này”. Điều này khiến dư luận dễ dàng ngộ ra một điều: Không thể có cái gọi là thành phố Tam Sa bởi ít nhất từ thế kỷ XVII, các nhà nước Việt Nam đã thực thi chủ quyền, tiến hành quản lý, khai thác hòa bình liên tục tại 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa khi nó chưa thuộc về lãnh thổ của bất kỳ quốc gia nào. Và những chứng cứ pháp lý lịch sử khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa hiện đang được lưu giữ không chỉ ở các cơ quan lưu trữ của Việt Nam, mà còn được lưu giữ ở trung tâm lưu trữ của các nước như Pháp, Mỹ, Nhật, Hà Lan, Anh…

Trước thông tin từ một vài phương tiện thông tin đại chúng của Trung Quốc nói rằng, 4 tàu Hải giám của Trung Quốc tiến hành hoạt động tuần tra tại khu vực quần đảo Trường Sa và chặn đuổi tàu công vụ của Việt Nam, ngày 4/7/2012, Thông tấn xã Việt Nam khẳng định: Chúng tôi bác bỏ thông tin tàu Hải giám Trung Quốc “chặn đuổi” tàu công vụ của Việt Nam tại khu vực quần đảo Trường Sa. Khi phát hiện các tàu Hải giám của Trung Quốc xâm phạm chủ quyền của Việt Nam, các lực lượng chức năng của Việt Nam đã thực thi nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền của Việt Nam, yêu cầu tàu Trung Quốc rời khỏi khu vực quần đảo Trường Sa.

Việt Nam có đầy đủ cơ sở pháp lý và chứng cứ lịch sử để khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Việc tàu Hải giám Trung Quốc tiến hành cái gọi là “hoạt động tuần tra” tại khu vực quần đảo Trường Sa là hành vi xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, không phù hợp với tinh thần Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), gây phức tạp tình hình ở Biển Đông, không có lợi cho hòa bình, ổn định ở khu vực. Chúng tôi kiên quyết phản đối và yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hoạt động sai trái nói trên, tuân thủ DOC, không có các hành động làm phức tạp tình hình ở Biển Đông.

Hồng Thất Công – Tuấn Quỳnh

Biển Đông đang bị khuấy đục – Căng thẳng gia tăng giữa Việt Nam và Trung Quốc ở biển Đông

Ngay khi các nước Đông Nam Á bật lên một tiếng thở phào nhẹ nhõm về việc Trung Quốc và Philippines cho thấy họ đang rút lui khỏi cuộc đối đầu trên biển Đông, thì căng thẳng mới lại phát sinh giữa Trung Quốc và Việt Nam cũng ở trên đại dương trải rộng này. Những ngày gần đây, hai nước đang gia tăng đấu khẩu về các quần đảo và quyền khai thác dầu ở gần đó, thậm chí đưa ra gợi ý giải quyết bằng biện pháp quân sự, để củng cố các tuyên bố với đối thủ của họ. Vài dự đoán xung đột sắp xảy ra, nhưng sự hồi sinh của những thù hận cũ giữa Trung Quốc và Việt Nam có thể mở ra những rạn nứt rất lớn trong khu vực.

Sự nới lỏng căng thẳng kéo dài hàng tuần giữa Trung Quốc và Philippines trong tháng qua cho thấy dấu hiệu hai nước đã nhìn thấy, có quá nhiều thứ để mất khi tiếp tục tranh cãi về quyền sở hữu bãi cạn Scarborough (xem bản đồ). Mặc dù có được sự hỗ trợ của Mỹ, nhưng Philippines biết rằng, khả năng họ sẽ bị đánh bầm dập trong bất kỳ trận đấu quân sự nào. Trung Quốc, mặc dù làm ồn ào, nhưng cho thấy họ lo lắng rằng thể hiện hành động quân sự có nguy cơ hủy hoại hình ảnh của họ và làm cho các nước Đông Nam Á nghiêng về phía Mỹ hơn để có được an ninh. Philippines cho biết, họ đã rút hai tàu của chính phủ ra khỏi bãi cạn hôm 15 tháng 6, với lý do thời tiết xấu. Tin tức cho biết, các tàu Trung Quốc cũng đã rút lui, mặc dù không rõ họ có rút hết hay không.

Nhưng sự yên tĩnh này chẳng tồn tại được bao lâu. Hôm 21 tháng 6, Quốc hội Việt Nam thông qua luật biển, khẳng định lại các tuyên bố của nước này về quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Trung Quốc gọi việc làm này là “vi phạm nghiêm trọng” chủ quyền của họ. Trung Quốc phản ứng bằng cách tuyên bố chính quyền cấp huyện được cho là quản lý hai quần đảo này và hầu hết các phần còn lại trên biển Đông từ quần đảo Hoàng Sa, được nâng cấp độ hành chính lên thành một quận. Truyền thông Trung Quốc mô tả phạm vi quyền hạn ảo tưởng này, Tam Sa, là một quận lớn nhất của đất nước (mặc dù dân số chỉ vài trăm người, có số mòng biển còn đông hơn rất nhiều so với dân số ở đó và lãnh thổ thì không rõ ràng vì chủ yếu là nước). Một số người dùng internet ở Trung Quốc hào hứng suy đoán về người có thể được bổ nhiệm làm thị trưởng, tin tức trên một số trang web cho biết, một nhà thủy văn 45 tuổi nhận công tác này, nhưng sau đó bị hủy bỏ vì tin giả.

Căng thẳng gia tăng thêm do một thông báo cuối tháng trước của CNOOC, công ty khai thác dầu của chính phủ Trung Quốc, rằng họ mở thầu cho chín lô ở nơi mà Trung Quốc gọi là Nam Hải, cho quốc tế dự đấu thầu thăm dò dầu khí. Những nơi [mà Trung Quốc đưa ra đấu thầu] này cách bờ biển Việt Nam trong vòng 37 hải lý (khoảng 68km), theo Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, một công ty khai thác dầu thuộc chính phủ Việt Nam. Ông Carlyle Thayer, thuộc Đại học New South Wales, nói rằng hành động của CNOOC có thể là một “hành động chính trị” nhằm phản ứng lại luật mới của Việt Nam, về điều mà từ lâu Trung Quốc đã thể hiện mối quan tâm. Ông Thayer nói rằng, với các tranh chấp như thế, việc gọi thầu của Trung Quốc sẽ không nhận được sự mặn mà từ các công ty khai thác dầu.

Tuy nhiên, đáng lo ngại là cả hai nước gửi các tín hiệu mạnh mẽ rằng họ có thể bảo vệ các tuyên bố của mình bằng vũ lực. Bộ Quốc phòng Trung Quốc hôm 28 tháng 6 nói rằng, họ đã mở các cuộc tuần tra “sẵn sàng chiến đấu” ở biển Đông. Trước đó, Việt Nam tuyên bố đang tiến hành hoạt động tuần tra thường xuyên trên không ở khu vực quần đảo Trường Sa. Một số hoạt động này có thể là các hoạt động thường xuyên. Tuy nhiên, gần đây Trung Quốc đã đánh nhau với Việt Nam nhiều hơn với bất kỳ nước nào khác. Cuộc giao tranh lớn gần nhất của họ là một cuộc đụng độ hải quân ở quần đảo Trường Sa năm 1988, đã giết chết hơn 70 người Việt. Kể từ đó, quan hệ [giữa hai nước] đã được cải thiện rất nhiều, nhưng hai nước vẫn còn cảnh giác lẫn nhau. Việt Nam, lúc đó là đồng minh của Liên Xô, đã thất vọng với Trung Quốc, gần đây gia tăng các mối quan hệ quân sự với Mỹ.

Cả hai nước đều không muốn leo thang trong chuyện này. Các nhà ngoại giao Trung Quốc đã và đang cố gắng để đưa ra một hình ảnh dễ dãi hơn kể từ cuộc đọ sức thể hiện sự ngạo mạn về biển Đông năm 2009 và 2010, đã làm tăng cao mối lo ngại trong khu vực và hủy hoại các nỗ lực của Trung Quốc muốn thể hiện sự trỗi dậy trong hòa bình. Giữa tháng 7 [năm nay] các bộ trưởng Ngoại giao Đông Nam Á, cũng như Ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Clinton, và Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, ông Dương Khiết Trì, sẽ thảo luận về an ninh khu vực ở Phnom Penh, thủ đô Campuchia. Trung Quốc không không muốn có sự đối đầu lần này trong các buổi họp mà họ đã phải chịu đựng tại một cuộc họp tương tự cách đây hai năm, khi bà Clinton khẳng định rằng, biển là lợi ích quốc gia của Mỹ, củng cố các đối thủ của Trung Quốc khu vực về vấn đề này.

Chủ nghĩa dân tộc là một quân bài khó tiên đoán. Ngày 1 tháng 7, hàng trăm người tham gia các cuộc biểu tình hiếm hoi ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, chống lại sự khẳng định của Trung Quốc về các tuyên bố ở quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Cũng như Trung Quốc, Việt Nam thường không chấp nhận các cuộc biểu tình công cộng, nhưng [trong các cuộc biểu tình vừa qua] cảnh sát đã ít can thiệp.

Ở Trung Quốc, tờ Hoàn Cầu Thời báo, một tờ báo nổi tiếng về chủ nghĩa dân tộc, hôm 4 tháng 7, đã đưa ra một bài xã luận với mục đích đả kích, chống lại cả Việt Nam lẫn Philippines (một lần nữa đã đi quá giới hạn hôm 2 tháng 7, khi nói rằng Philippines có thể yêu cầu Mỹ triển khai máy bay do thám trong khu vực tranh chấp). Tờ báo này nói: Trung Quốc nên phản ứng thận trọng, nhưng cả hai nước [Việt Nam và Philippines] đáng bị trừng phạt. Tờ báo này cũng cảnh báo rằng, nếu hai nước đi “quá giới hạn qua các hành động khiêu khích”, điều này có thể dẫn tới các cuộc tấn công quân sự.

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc không muốn có một sự bùng nổ về tình cảm dân tộc chủ nghĩa, có thể phản tác dụng nếu không đáp ứng các nhu cầu của dân chúng. Nhưng có nhiều điều không chắc chắn khi Trung Quốc chuẩn bị cho những thay đổi lớn trong lãnh đạo dân sự và quân sự của họ vào mùa thu này. Các ứng viên quyền lực không muốn thể hiện sự yếu đuối. Hoàn Cầu Thời báo thì gầm gừ: “Nếu chuyện tranh chấp các hòn đảo xảy ra vào thời đế quốc, thì đã được xử lý dễ dàng hơn nhiều“.

Khi đường lưỡi bò bắt đầu liếm…

Mặc Lâm, biên tập viên RFA, Bangkok
2012-06-28

Ngày 23 tháng 6 vừa qua tổng công ty dầu khí Hải Dương của Trung Quốc chính thức mở thầu khai thác dầu tại 9 địa điểm thuộc khu vực đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.

Source PVNBản đồ chỉ rõ 9 lô dầu khí mà Tổng Công ty Dầu khí Hải Dương Trung Quốc mở thầu quốc tế hoàn toàn nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa của Việt Nam.

Động thái mới nhất này cho thấy quyết tâm sử dụng đường lưỡi bò phi pháp để xâm chiếm chủ quyền nước khác đã bắt đầu lộ liễu bất chấp dư luận quốc tế.

Mục đích đã phơi bày

Từ nhiều năm nay các nước trong khu vực Biển Đông đã liên tiếp lên tiếng chống đối đường lưỡi bò của Trung Quốc và ai cũng thấy rằng con đường 9 khúc này là mục tiêu của mưu đồ bành trướng, phù hợp hoàn toàn với tham vọng của một chính quyền chủ trương lấy sức mạnh Đại Hán để vẽ lại bản đồ từng có thời bị xâu xé bởi nội thù cũng như ngoại xâm.

Đường lưỡi bò được Trung Quốc đầu tư không giới hạn qua các chiến dịch vận động, viết lại lịch sử, giả mạo hiện vật cũng như mua chuộc, khống chế các nhà khoa học Trung Quốc chân chính để bóp méo sự thật với mục đích duy nhất: chiếm đoạt tài nguyên giàu có của Biển Đông. Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Bắc Kinh cho biết nhận định của ông về con đường lưỡi bò này:

“Cái lưỡi bò ấy do chính phủ Quốc Dân Đảng tự vẽ ra, tôi nhấn mạnh chữ “tự vẽ ra” không được quốc tế công nhận cho nên nó chẳng có giá trị pháp lý gì cả. Họ sẽ không dám làm gì và các nhà thầu cũng không dại gì mà dính vào chuyện ấy. Tám trăm tờ báo của họ đã đồng thanh phản đối, bác bỏ Luật Biển mà Quốc hội Việt Nam thông qua là một điều vô lý.

Tôi đã yêu cầu chính phủ phải đưa ra những tài liệu, căn cứ rất có giá trị của mình để mà đấu lý với họ chứ không thể để cho họ nói càn nói bậy thì không được.”

Trung Quốc kêu gọi đấu thầu 9 lô dầu khí nằm hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam cho thấy họ ngang ngược bất chấp luật pháp quốc tế. Họ không dựa vào một cơ sở nào mà công ước quốc tế về luật biển quy định.

Thạc sĩ Hoàng Việt

Ngày 23 tháng Sáu vừa qua Trung Quốc đã dùng con đường 9 khúc này để xâm lược vùng biển Việt Nam. Bắc Kinh cho phép Tổng công ty dầu khí Hải Dương còn được gọi là CNOOC mở thầu 9 lô dầu đang hoạt động tại vùng biển Việt Nam.

Theo ông Đỗ Văn Hậu, Tổng giám đốc Petro Vietnam phát biểu trong cuộc họp báo vào ngày 27 tháng Sáu thì các lô mà Trung Quốc gọi thầu có tổng diện tích hơn 160.000 km2 nằm trong một khu vực mà Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã có các hoạt động khai thác dầu khí từ lâu với các đối tác nước ngoài.

Thạc sĩ Hoàng Việt hiện giảng dạy môn luật quốc tế tại Đại học Luật Thành phố cho biết cái nhìn của ông qua khía cạnh luật pháp:

“Khi Trung Quốc kêu gọi đấu thầu 9 lô đó khi chúng nằm hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam cho thấy một điều Trung Quốc họ ngang ngược bất chấp luật pháp quốc tế. Họ không dựa vào một cơ sở nào mà công ước quốc tế về luật biển quy định là mỗi quốc gia ven biển sẽ có đặc quyền kinh tế 200 hải lý cũng như thềm lục địa 200 hải lý kéo dài từ đường cơ sở.

Tổng giám đốc Đỗ Văn Hậu
Tổng giám đốc Đỗ Văn Hậu khẳng định Tổng Cty dầu khí Hải Dương của Trung Quốc đang mời thầu quốc tế 9 lô ngoài khơi Việt Nam là hoàn toàn trái với thông lệ quốc tế. AFP

Đối với thềm lục địa thì đó là một đặc quyền của quốc gia ven biển. Nếu quốc gia ven biển đó không khai thác các tài nguyên sinh vật hay không sinh vật trên vùng thềm lục địa thì không quốc gia nào được quyền khai thác khi chưa được sự đồng ý của quốc gia có đặc quyền. Thềm lục địa này hoàn toàn là của Việt Nam nhưng Trung Quốc họ đưa ra đấu thầu thì tôi cho rằng họ bất chấp công lý, bất chấp luật pháp quốc tế và chắc chắn đối với hành động như vậy của Trung Quốc thì không ai trên thế giới này người ta ủng hộ cả.”

Chắc chắn nếu là người Việt, không ai không có cùng nhận xét với Thạc sĩ Hoàng Việt, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước nguyên đại biểu quốc hội cho biết suy nghĩ của ông:

Trong vùng 200 hải lý của mình thì không anh nào có thể xâm phạm được. Đây không phải là vùng tranh chấp, nếu vùng tranh chấp thì còn có thể bàn cãi còn đây là vùng thuộc chủ quyền của Việt Nam nên không thể tranh cãi nữa.

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước

“Bây giờ chính phủ cũng đã có công hàm, thái độ kiên quyết bác bỏ và khi mình đã kiên quyết thì không anh nào dại dột chui vào chỗ ấy để gây phức tạp cho họ đâu. Còn bây giờ về quan hệ ngoại giao nhà nước cũng phải đấu tranh làm rõ quan điểm của mình theo Luật Biển và DOC. Mình phải lấy hai cái này để đấu tranh vì dứt khoát khu vực ấy là thềm lục địa của mình rồi.

Trong vùng 200 hải lý của mình thì không anh nào có thể xâm phạm được. Đây không phải là vùng tranh chấp, nếu vùng tranh chấp thì còn có thể bàn cãi còn đây là vùng thuộc chủ quyền của Việt Nam nên không thể tranh cãi nữa. Về phương thức như thế nào để chúng ta bảo vệ thì chúng tôi tin chắc rằng ta đã có những kinh nghiệm lần trước rồi và đã có những cơ sở pháp lý và đã được thế giới người ta rất đồng tình nên chúng tôi không thể nhân nhượng.

Thế giới người ta cũng thấy rõ rồi cho nên vấn đề này tôi tin rằng Trung Quốc chỉ nói thế thôi chứ bây giờ họ có thể gọi thầu nhưng những nước khác người ta thấy rằng anh chui vào một chỗ nguy hiểm thì cũng chả ai dại gì mà chui vào để đối đầu với Việt Nam và đối đầu toàn vùng Đông Nam Á.”

Lưỡi bò lấn vào biển Việt Nam bao xa?

Căn cứ xác định thềm lục địa mở rộng theo Oceans and Law of the Sea
Căn cứ xác định thềm lục địa mở rộng theo Oceans and Law of the Sea

Để dễ theo dõi hơn, người dân bình thường Việt Nam có thể thấy rằng từ khu vực các lô dầu mà Việt Nam đang khai thác nếu vào tới Quảng Ngãi chỉ cách 76 hải lý, cách khu gần nhất ở Nha Trang là 60 hải lý. Điểm gần nhất giữa Nha Trang và Phan Thiết có 57 hải lý. Và nghiêm trọng hơn cả, điểm gần nhất chỉ cách đảo Phú Quý của Việt Nam chỉ hơn 30 hải lý. Có nghĩa là bàn chân Trung Quốc chỉ cách Việt Nam 30 hải lý mà thôi.Tại sao đường lưỡi bò lại quan trọng đối với Trung Quốc như vậy? Ông Dương Danh Dy, nguyên Tổng lãnh sự Việt Nam tại Bắc Kinh nhận xét:

“Tại sao Trung Quốc phát triển ở Biển Đông như vậy thì nó có hai điều. Một là bành trướng bá quyền hai nữa là vấn đề sống còn của Trung Quốc. Hiện nay họ đã khai thác tài nguyên cạn kiệt, ô nhiễm môi trường, ruộng đất không còn…thế nên bây giờ họ phải vươn ra biển.

Vươn ra biển Bắc thì vướng Nhật Bản, phía khác thì Nga cũng là cường quốc nên không làm được cho nên chỉ có cách chĩa vào Biển Đông vì các nước nhỏ và yếu hơn nên dễ chiếm vì Biển Đông có dầu có tất cả mọi cái mà Trung Quốc rất cần.

Ở Trung Quốc hiện nay mang hai tính chất: một tính chất bành trướng bá quyền, thứ hai là mang tính sống còn. Bành trướng bá quyền nếu bị đánh dập đầu, đánh dập ý chí thì nó buông nhưng vì sống chết của Trung Quốc nếu không có Biển Đông thì sẽ chết cho nên họ rất ngoan cố và rất nguy hiểm.”

Trung Quốc thấy rõ thế yếu của các nước trong khu vực nên sau nhiều nỗ lực vận động bằng dư luận cho đường lưỡi bò phi pháp, Bắc Kinh đã liều lĩnh tiến thêm một bước nữa tuy chỉ là ném một viên đá thăm dò nhưng tiềm ẩn dưới những hành động này là các phương án tiếp theo trong đó từng bước sẽ được Bắc Kinh tiến hành tùy theo sự chống đối của quốc gia bị lấn ép.

Bài học khó nuốt của Philippines vẫn âm ỉ cháy trong cơn khát dầu khủng khiếp của một đất nước mơ làm bá chủ thế giới nhưng đụng phải một đất nước tuy nhỏ bé nhưng kiên cường và rất thông minh trong cách đối phó với kẻ mạnh. Liệu Việt Nam có thể làm gì trên phương diện pháp lý quốc tế để vạch trần âm mưu này của Trung Quốc. Thạc sĩ Hoàng Việt cho biết:

“Công ước luật biển mang tính chất của công pháp quốc tế thì nó không có cơ quan gọi là thi hành án cho việc các quốc gia vi phạm. Tuy nhiên nó có cơ chế khác chẳng hạn như sự lên án của dư luận quốc tế thì rất quan trọng. Còn tòa án quốc tế luật biển, về mặt lý thuyết như vừa rồi Philippines vẫn có thể mời Trung Quốc ra tòa án quốc tế Luật Biển.

Tòa án này có chức năng giải quyết tranh chấp trên cơ sở giải thích, vận dụng, áp dụng các điều khoản của công ước và vì vậy vẫn có khả năng đưa ra tòa án quốc tế mặc dù Trung Quốc không đồng ý. Như Philippines vừa rồi họ đưa ra và bảo rằng dù Trung Quốc không đồng ý họ vẫn đơn phương mang ra tòa án quốc tế luật biển và xem xét lại các quy định của tòa án quốc tế về luật biển. Vấn đề quan trọng nhất là ý chí chính trị có quyết tâm hay không.”

Bản đồ cho thấy vùng biển Trung Quốc muốn làm chủ (theo vạch màu đỏ)
Bản đồ cho thấy vùng biển Trung Quốc muốn làm chủ (theo vạch màu đỏ).Khu vực này còn được gọi là đường lưỡi bò. Source UNCLOS

Không giống như Philippines Việt Nam có hoàn cảnh lịch sử và vị trí địa lý khá bất lợi so với Trung Quốc. Về chính trị Trung Quốc đã tận dụng con bài Chủ nghĩa Xã hội để trói chặt Việt Nam vào 16 chữ giả dối.Về kinh tế Bắc Kinh không ngại dùng những thủ thuật quen thuộc để Hà Nội khó thoát ra tấm lưới lãi suất và kho hàng nguyên liệu giá rẻ. Hai thứ vũ khí này đã khiến Việt Nam trong một thời gian dài tê liệt ý chí để cuối cùng cũng sực tỉnh khi ngày 23 tháng 6 đòn chí tử cuối cùng được Bắc Kinh giáng xuống: dùng đường lưỡi bò tấn công thẳng vào đặc quyền kinh tế biển Việt Nam.

Thế nào là hành động phi pháp?

Theo dõi phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại Giao Việt Nam Lương Thanh Nghị sau khi vụ việc xảy ra giới quan sát nhận thấy đây là phát ngôn mạnh mẽ nhất từ trước tới nay với những từ ngữ sát phạt nặng nề và nêu bật tính chất vụ việc.

Ông Lương Thanh Nghị khẳng định, “việc phía Trung Quốc ngang nhiên mời thầu quốc tế tại vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam là hành động phi pháp và không có giá trị”.

Trong ngôn ngữ ngoại giao khi dùng cụm từ “hành động phi pháp” là hình thức chống đối cao nhất và nghiêm trọng nhất của quốc gia này đối với quốc gia khác. Trung Quốc chắc chắn thấy rõ phản ứng của Việt Nam qua tuyên bố này và họ sẽ điều chỉnh những hoạt động sắp tới trong kế hoạch đã được trù tính.

Khi bị phản ứng dữ dội bước kế tiếp của Trung Quốc sẽ theo hai kịch bản: một là đề nghị thương thuyết theo kiểu hai bên cùng khai thác, hai là tiến hành chiến tranh chớp nhoáng để khẳng định con đường lưỡi bò phi pháp. Khả năng Việt Nam chấp nhận thương thuyết là không tưởng còn khả năng thứ hai nếu xảy ra thì Việt Nam sẽ ra sao? Ý kiến của ông Nguyễn Trọng Vĩnh:

“Không sợ họ đánh đâu! Họ bây giờ đang bị cô lập trước quốc tế từ Hàn Quốc qua Nhật Bản tới Australia. Ấn Độ và Myanma cũng khác trước rồi Trung Quốc không còn nắm được họ nữa. Cho nên họ đang ở cái thế cô lập và nội bộ họ đang đấu tranh với nhau đầy mâu thuẫn cho nên họ không dám đánh đâu, tôi nói với chính phủ như thế và ta cứ đấu.”

Còn ông Dương Danh Dy thì mạnh mẽ hơn, ông cho biết:

“Tôi xin nhắc chính người Trung Quốc nói chứ tôi không nói tôi chỉ lấy tin trên mạng Trung Quốc đó là: Đánh, chiếm Trường Sa thì dễ. Nhưng giữ thì khó. Tôi xin nói chỉ có mấy cây số nếu anh chiếm Trường Sa thì tên lửa của chúng tôi ụp lên anh vì Việt nam đủ sức làm điều này đó là chưa nói đến máy bay. Tên lửa di động trên bờ cứ nhắm vào tất cả tàu bè Trung Quốc đi qua là bắn thì các anh sống thế nào được?

Phải để cho nhân dân người ta phản đối. Không những chính phủ phản đối nhưng dân chúng tôi cũng phải quyết liệt phản đối. Không được cấm người ta biểu tình phản đối phải để cho dân lên tiếng phải để người yêu nước biểu tình phản đối sự bành trướng của Trung Quốc

Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh

Cho nên chuyện không phải đơn giản đâu. Tôi xin nhắc lại trước đại hội 18 sắp khai mạc thì họ có thể có những hành động bất ngờ nhưng theo tôi những chuyện họ tuyên bố vừa rồi vẫn là trên giấy. Ngoài cái chuyện cắt cáp ra thì mọi chuyện vẫn là trên giấy. Họ tuyên bố chủ quyền chỉ là trên giấy và đường 9 đoạn cũng chỉ là trên giấy mà thôi.”

Việt Nam đã sẵn sàng?

“Lộng giả thành chân” là một câu thành ngữ xuất phát từ Trung Quốc vẫn là cẩm nang của Bắc Kinh hiện nay trong các đối sách Biển Đông. Để đối phó với những thủ đoạn này Việt Nam đã sẵn sàng chưa hay vẫn còn tin rằng mọi sự đều có thể giải quyết trong tinh thần đồng chí?

Phải thừa nhận rằng về mặt chính trị xã hội Việt Nam chưa chuẩn bị đủ những điều cần thiết cho việc khơi dậy tâm lý toàn dân. Qua chính sách tránh gây khiêu khích, Việt Nam đã mắc bẫy Trung Quốc khi cấm tuyệt đối những thông tin về Biển Đông và chính sách này đã gây hệ lụy trước mắt là nhiều cán bộ và dân chúng rất mù mờ về Hoàng Sa và Trường Sa.

Tâm lý ấy ăn sâu đến nỗi khi vụ mở thầu 9 điểm của Trung Quốc xảy ra rất nhiều tờ báo trong nước loan tin cuộc họp báo của ông Đỗ Văn Hậu, tổng giám đốc PVN mà không đem hình ảnh cùng lời phát ngôn mạnh mẽ của ông Lương Thanh Nghị lên mặt báo.

Thậm chí có báo còn không loan tin vụ xâm chiếm chủ quyền nghiêm trọng này. Thiếu tướng Nguyễn Trong Vĩnh cho biết ý kiến của ông nên mở rộng cửa để người dân biểu tỏ sự phản ứng của mình đối với Trung Quốc, ông nói:

“Phải để cho nhân dân người ta phản đối. Không những chính phủ phản đối nhưng dân chúng tôi cũng phải quyết liệt phản đối. Không được cấm người ta biểu tình phản đối phải để cho dân lên tiếng phải để người yêu nước biểu tình phản đối sự bành trướng của Trung Quốc.”

Khi dân chúng không xem việc mất biển vào tay Trung Quốc là hệ trọng thì sức mạnh duy nhất có thể giữ được nước là lòng dân sẽ bị phân tán và lúc ấy cơ hội cho đạo quân thứ 5 của Trung Quốc đang hiện diện tại Việt Nam quấy phá đất nước sẽ không phải là nhỏ.

Video: Biển Đông đầy biến động

Theo dòng thời sự:

Bá quyền Biển Đông: Chiến lược hay liều lĩnh?

Các hành động khiêu khích liên tục của Trung Quốc gần đây khiến tình hình biển Đông vừa dịu xuống lại trở nên nóng hơn bao giờ hết. Và lần này, Trung Quốc vẫn dùng những chiêu thức cũ để xâm phạm chủ quyền Việt Nam một cách ngang ngược.

Biển Đông: Ván cờ thế kỉ
Từ việc Trung Quốc cắt cáp dầu khí và bắt giữ ngư dân Việt Nam trong năm 2011, huy động một lực lượng lớn tàu cá và tàu ngư chính “chiếm” bãi cạn Scarborough suốt tháng 4?2012, phản đối luật Biển của Việt Nam, thành lập thành phố cấp địa khu Tam Sa và mở thầu chín lô dầu khí thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam trong những ngày cuối tháng 6/2012, thoạt nhìn thì tưởng những hành động xâm phạm chủ quyền của Trung Quốc rất đa dạng, nhưng trên thực tế các hành động này chỉ là các nước cờ cũ dùng đi dùng lại.

Tất cả các nước cờ trên dù lặp đi lặp lại nhưng đều phục vụ cho hai mục đích chính. Thứ nhất là “biến không thành có” để hiện thực hóa các yêu sách chủ quyền vô lý của Trung Quốc trên biển Đông.

Học giả Taylor Fravel thuộc Viện Công Nghệ Massachusetts (MIT) trong một bài viết gần đây đã nhận đình rằng “Khác với các lô dầu khí mà CNOOC đã mời thầu năm 2010 và 2011, các lô mới này không nằm hoàn toàn trong các vùng biển đang tranh chấp tại biển Đông” và “các công ty nước ngoài có thể sẽ không hợp tác với CNOOC đầu tư vào các lô đang tranh chấp”.

Rõ ràng, đây là một nước cờ mà Trung Quốc liên tục đẩy mạnh thực hiện từ khi công bố “đường lưỡi bò” năm 2009 đến nay. Mục đích là để thâu tóm tất cả các khu vực trong “đường lưỡi bò” vốn không hề tranh chấp trở thành vùng tranh chấp. Sau đó sẽ đòi hỏi trên bàn đàm phán.

Từ xưa nay, hầu hết các cuộc đàm phán chủ quyền đều giống như các cuộc “trả giá” mà không bên nào có thể lấy hết các lợi ích và cũng không bên nào chịu tất cả thiệt hại, chỉ là “cò cưa thêm một bớt hai”. Nhưng cũng không thể “ăn không nói có”, thích chỉ đâu thì chỉ. Cho nên, Trung Quốc mới phải đưa ra các tuyên bố phi lý và ngang ngược nhằm vơ vào càng nhiều vùng tranh chấp càng tốt để ít ra mười vùng tranh chấp cũng được hai, ba vùng. Còn với những vùng không giành được thì cũng có thể yêu cầu “gác tranh chấp, cùng khai thác” như chủ trương nhất quán của Trung Quốc gần 30 năm nay.

Thứ hai, đây là phép thử mà Trung Quốc nhắm tới các nước khác vì hiệu quả của các biện pháp này phụ thuộc rất lớn vào phản ứng của cộng đồng quốc tế. Nếu các nước có tranh chấp phản ứng thì Trung Quốc đơn giản là bỏ ngoài tai. Các nước trong khu vực đồng loạt phản ứng thì Trung Quốc sẽ tổ chức hội đàm song phương và đa phương để xoa dịu. Còn nếu cộng đồng quốc tế và các nước lớn cùng phản đối thì Trung Quốc sẽ tạm dừng lại, “chờ thời” rồi tiếp tục âm thầm thực hiện.

Nhưng phép thử này không hoàn toàn chỉ là “chờ đợi” phản ứng của cộng đồng quốc tế mà nếu các nước trong khu vực manh động, để xảy ra xung đột do bị khiêu khích thì Trung Quốc sẽ tận dụng cơ hội để lấy cớ gây tranh chấp và xâm chiếm, lúc đó các nước khác muốn giành lại cũng khó vì “sự đã rồi”, đúng như nguyện vọng của Trung Quốc.

Tựu chung các phép thử này tiệm cận một biến số: nếu chỉ mỗi Việt Nam hay Philippines phản đối, Trung Quốc sẽ bỏ ngoài tai. Nếu các nước ASEAN đứng về phía Việt Nam và Philippines thì Trung Quốc sẽ đưa ra các biện pháp xoa dịu bằng các cuộc hội đàm đa phương, hay song phương với từng quốc gia và thể hiện thái độ hợp tác. Nhưng quan trọng hơn hết vẫn là phản ứng của Mỹ và đồng minh.

Nếu Mỹ thể hiện thái độ sẵn sàng can thiệp và đứng về phía ASEAN cũng như Việt Nam hay Philippines để yêu cầu Trung Quốc tuân thủ luật pháp quốc tế thì hầu như Trung Quốc sẽ phải dừng lại. Nếu không vấp phải bất kì sự phản kháng trong khu vực hay phản đối từ các nước lớn và cộng đồng quốc tế, Trung Quốc sẽ có thể tiếp tục sử dụng chiến thuật này với các nước khác ở khu vực tranh chấp.

Giải quyết khó khăn quốc nội bằng chiêu bài thống nhất dân tộc, phản ứng lại với việc Mỹ tái cân bằng lực lượng, Việt Nam thông qua Luật Biển hay Philipinnes dựa vào thế lực bên ngoài để “thách thức” Bắc Kinh, các quan điểm về động thái mới của Trung Quốc tại biển Đông đang phân ra thành nhiều nhánh. Điều này cũng tương tự như nhiều luồng ý kiến trái chiều trong lòng nội bộ nước này khi có nhóm đòi “không thể mãi dấu mình chờ thời tự làm tê liệt mình” hay “phải dạy cho Việt Nam và Philipines một bài học để phá vỡ thế bế tắc ở Nam Hải”.

Ngược lại có quan điểm của các học giả Trung Quốc đòi hỏi cần đặt lại vấn đề pháp lý “đường lưỡi bò” xem nó là thế mạnh hay chỉ làm Trung Quốc suy yếu hơn, cũng như cách hành xử của nước này tại biển Đông, có thể giúp giành thêm lợi ích hay chỉ càng khiến cho cộng đồng quốc tế phản đối và cô lập Trung Quốc?

Chủ quyền quốc gia là thiêng liêng, bảo vệ lợi ích quốc gia là chính đáng, nhưng giành lấy chủ quyền hay cướp đi lợi ích của nước khác bằng phương pháp “bá quyền” thì không có lý do nào chấp nhận được.

Lịch sử Trung Quốc từng thấm nhuần bài học giữa “vương” và “bá”. Tấm gương của Mỹ tại Iraq trong tư thế ồ ạt về “cơ bắp” vẫn không thể quy thuận lòng người về một mối. Cơ chế sức mạnh luôn tồn tại hai mặt âm và dương, thiện và ác, tích cực, nhưng cũng lắm hiệu ứng xấu không thể kiểm soát.

Có được đồng thuận từ cộng đồng – cả bên trong, lẫn bên ngoài- sẽ làm cầu nối cho sức mạnh thăng hoa. Ngược lại, đề cao sức mạnh cơ bắp bằng các chiêu bài nghịch với “lòng người” chỉ dẫn đến phản ứng ngược, chuốc lấy thất bại không tránh khỏi. Nhất là khi quá trình phát triển, hiện đại hóa của Trung Quốc đang ở khúc quanh.

Một biện pháp dung hòa để cân bằng nhiều lợi ích đang di chuyển song song một lúc đang cần được Bắc Kinh tính toán lại trước khi các nhóm diều hâu-hiếu chiến đẩy bàn cờ đi xa tầm kiểm soát.