Theo Mỹ Cứu Đảng?

Posted on July 10, 2012

0



Sau khi Liên Xô và Khối Đông Âu sụp đổ,đảng Cộng sản phải mở cửa giao thương với thế giới tự do. Càng mở cửa đảng Cộng sản càng cần ngọai tệ. Muốn có ngọai tệ thì phải bán đất, bán rừng, bán sông, bán biển, bán tài nguyên thiên nhiên, bán thanh niên, bán thanh nữ, có gì bán được thì bán. Không bán thì đi vay, đi mượn, đi xin để nuôi dưỡng cả guồng máy cai trị: đảng, nhà nước, đòan thể, báo chí và nhất là các Tập Đòan Doanh Nghiệp. Chỉ cần thiếu tiền để gắn bó và nuôi dữơng hệ thống này là dẫn đến bất ổn xã hội rồi bất ổn chính trị và cuối cùng là sự tan rã của chế độ.

Biết thế Thủ tướng nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ nghĩa Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đã làm đủ cả, làm đúng bài bản, làm tốt hơn những người khác. Khổ nỗi tài nguyên thì ngày càng cạn kiệt, vay xin thì ngày một khó khăn, trong khi ấy nguồn tài nguyên dồi dào tại biển Đông lại bị đồng chí đàn anh Trung cộng phong tỏa.

Túng thế làm liều ngày 26-5-2011 Nguyễn Tấn Dũng phải đột phá cho loan tin tàu Trung cộng cắt cáp tàu Bình Minh. Đến tháng 11-2011, trước Quốc hội Cộng sản Nguyễn Tấn Dũng ra dấu hiệu muốn thóat khỏi vòng tay ôm ấp của đàn anh Trung cộng, chính thức Tuyên bố hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Quyết định và hành động đã đưa Nguyễn Tấn Dũng gần hơn với cựu thù Hoa Kỳ.

Phóng lao lại phải tiếp tục theo lao, ngày 3-6-2012 vừa qua, Nguyễn Tấn Dũng lại làm một cú ngọan mục khi đón tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Leon Edward Panetta bằng cách quét người Tầu mời người Mỹ vào vịnh Cam Ranh. Việc làm gây không ít dư luận đảng Cộng sản đang tìm chỗ dựa mới ở Hoa Kỳ và họ theo Mỹ chống Tầu. Bài viết này xin trình bày một số điểm nổi bật trong chuyến viếng thăm này nhằm đưa ra một số nhậnđịnh mong đóng góp cho công cuộc đấu tranh chung.

Tổng Cục 2 Báo Cáo Dân Làm Báo
Trong vài tuần qua Diễn Đàn Dân Làm Báo liên tục phổ biến nhiều Báo Cáo được cho rằng phát xuất từ Tổng Cục Tình Báo Cộng Sản Việt Nam – Tổng Cục 2. Nếu đây là sản phẩm của Tổng Cục 2 thì những Báo Cáo này được họ cố tình tung ra vào đúng thời điểm Hoa Kỳ cho công bố Chiến Lược Quân Sự tại Thái Bình Dương. Trong đó có ba Báo Cáo đáng chú ý.

Bản thứ nhứt báo cáo cuộc tiếp xúc với Phó Đại sứ Mỹ bà Claire Pierangelo, Nhân viên Phòng chính trị Bộ Ngoại giao Mỹ ông Gary; Nhân viên Bộ Quốc Phòng Thiếu tá pháo binh Mỹ ông Greg và Đại úy thủy quân lục chiến Mỹ ông Chuck. Theo báo cáo nhận xét của phía Hoa Kỳ thì tình trạng kinh tế – xã hội Việt Nam là rất yếu kém, xuất hiện những tư tưởng thân Mỹ bài xích Trung cộng đang khiến người dân mất niềm tin vào đảng và chế độ cộng sản. Bản báo cáo nêu lên một điểm đáng chú ý là người Mỹ tin rằng chỉ cần một cú hích nhẹ của Mỹ vào các thời điểm, tình huống phù hợp thì chế độ cộng sản sẽ sụp đổ.

Báo Cáo có nhắcđến nhận định của Phó Đại sứ Mỹ bà Claire Pierangelo như sau: “Vấn đề của Chính phủ VN hiện nay không phải do bên ngoài đem tới mà chính là vấn đề tự thân của Chính phủ VN. Nếu không giải quyết được các vấn đề này thì chính VN sẽ gặp rắc rối lớn mà không cần ai/nước nào can thiệp… Trước đây, Chính phủ Mỹ từng nghĩ rằng, Mỹ sẽ phải bằng cách này hay cách khác đổ thật nhiều tiền vào VN mới có thể đạt được các mục đích của mình, nhưng hiện nay việc làm này không còn cần thiết nữa. Chính phủ Mỹ không cần phải can thiệp hoặc đổ quá nhiều tiền vào VN, chỉ cần có những tác động cụ thể trong từng giai đoạn phù hợp, những tình huống nhất định thì Mỹ có thể đạtđược mọi điều mình mong muốn ở VN”.

Bản Báo Cáo thứ hai là tin tức thu nhặt được khi tham dự buổi làm việc nội bộ của Phòng Thương Mãi Hoa Kỳ (Amcham) Hà Nội. Bản Báo Cáo này cho biết từ đầu năm 2012 đến nay và trong những ngày tới, Hoa Kỳ liên tục cử các phái đoàn hoạt động trên nhiều lĩnh vực sang thăm Việt Nam nhằm mục đích thúc đẩy Việt Nam sớm ký kết việc nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược với Hoa Kỳ. Bản Báo Cáo có nhắc đến ý định viếng thăm Việt Nam của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ ông Leon Edward Panetta.

Còn bản thứ ba là báo cáo về tiếp xúc với một nhân viên Ngoại giao Mỹ gốc Việt hiện làm việc tại Cục Đông Á – Thái Bình Dương. Bản này lại cho rằng trong nội bộ Mỹ vẫn còn nhiều vấn đề chưa thống nhất liên quan đến việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược Việt – Mỹ. Mỹ có thể sẽ lợi dụng vấn đề quan hệ đối tác chiến lược để tiếp tục tăng sức ép đối với Việt Nam trong các lĩnh vực nhạy cảm như dân chủ – nhân quyền, quốc phòng và an ninh. Vì hầu hết tin tức của bản Báo cáo này có thể dễ dàng tìm thấy trên các diễn đàn mạng dân chủ, bản này là bản duy nhất được cấp trên chính thức phê chuẩn đồng ý.

Quét Tầu mời Mỹ
Trước chuyến viếng thăm của ông Panetta ít ngày, báo chí trong nước rộ lên tình trạng người Tầu “núp bóng” thương nhân nuôi, mua và bán cá tại vịnh Cam Ranh. Mặc dù họat động của những người tầu rất lộ liễu nhưng nhà cầm quyền địa phương biết lại chẳng làm gì. Từ các bè nuôi cá này, người Tầu có thể quan sát Quân cảng Cam Ranh và tàu bè ra vào Vịnh. Tin mới nhất cho biết những người Tầu trên Vịnh Cam Ranhđều biến mất không để lại dấu vết gì. Phải chăng đây là dấu hiệu quét sạch gián điệp Trung Cộng sân nhà để mời gọi Hoa Kỳ trở lại vịnh Cam Ranh?

Hoa Kỳ trở lại Vịnh Cam Ranh
Sau khi công bố chiến lựơc quốc phòng tại Hội Nghị đối thoại an ninh khu vực ở Singapore, để mở đầu chuyến công du 3 ngày tại Việt Nam, thay vì đến Hà Nội ông Leon Panetta đến thăm tàu USNS Richard E. Byrd thuộc Hải Quân Mỹ vừa vào Vịnh Cam Ranh. Lá Quốc Kỳ tung bay và bài Quốc Ca Hoa Kỳ đã được xướng lên ngay trên Vịnh Cam Ranh một khu vực đã từng là căn cứ chiến lược của Hoa Kỳ. Việc một bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ viếng thăm một tàu Hải Quân tại thời điểm Hoa Kỳ tuyên bố chiến lược quân sựcủa họ tại Thái Bình Dương đúng là tin sốt dẻo nên được hầu hết các cơ quan truyền thông quốc tế đưa tin và bình luận.

Ngay khi bản tin còn nóng nhà báo Ngô Nhân Dụng đã tự đặt 12 câu hỏi về chuyến viếng thăm Cam Ranh để dẫn đến kết luận con tàu chỉ là một sân khấu nổi trong Vịnh Cam Ranh để ông Leon Panetta đóng tuồng. Theo nhà báo Ngô Nhân Dụng vở tuồng là tín hiệu gởi đến Trung cộng :”Nước Mỹ sẽ bảo vệ quyền tự do hàng hải trong vùng Ðông Nam Á cũng như khắp thế giới. Nước Mỹ sẽtăng cường giúp các nước Châu Á Thái bình Dương tự vệ.”

Vai chính của vở tuồng là Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ ông Leon Edward Panetta lại luôn nở một nụcười đáp trả sự nồng nàn đón tiếp của giới chức quân sự Việt Nam. Điều này cho thấy sự thành công của vở tuồng: Quân Đội Hoa Kỳ trở lại Cam Ranh và được Quân Đội Việt Nam nồng nàn đón tiếp.

Từ phía Trung Cộng Thiếu tướng Doãn Trác nhận xét như sau: “Việt-Mỹchắc chắn không thể trở thành đồng minh trong giai đoạn hiện nay. Mỹ muốn dùng vịnh Cam Ranh, ly gián quan hệ Việt-Trung. Hiện nay, Việt Nam thiếu ngoại hối, kinh tế còn gặp nhiều khó khăn…. Trong tình hình đó, lợi ích thương mại trong quan hệ với Mỹ thu được từ sửa chữa tàu thuyền, tiếp tế ở vịnh Cam Ranh cũng rất quan trọng. Điều quan trọng hơn là, Mỹhiện diện ở khu vực này để ly gián quan hệ Trung-Việt” Nhận xét của ông Trác khá khách quan và chính xác.

Trước đó ít hôm, ngày 31-5-2012 Thượng tướng Trương Quang Khánh, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Chuẩn đô đốc Phạm Ngọc Minh, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Hải quân; Chuẩn đô đốc Nguyễn Văn Ninh, Phó Tư lệnh Hải quân đã đến Căn cứ quân sự Cam Ranh để dự lễ khởi công nhà máy sửa chữa tàu chiến lớn nhất tại Việt Nam. Bản tin nói rõ “Nhà máy X52 Hải quân sẽ làm nhiệm vụ sửa chữa, bảo trì kỹ thuật cho các loại tàu quân sự của quân đội và Hải quân Việt Nam; đồng thời sẽ làm dịch vụ sửa chữa cho các loại tàu trong và ngoài nước.”

Khi Hoa Kỳ chưa xem Cộng sản Việt Nam là đồng minh thì cùng lắm Cam Ranh là một địa điểm tốt đểHoa Kỳ bảo trì và tu sửa tàu bè. Như thế thay vì phải thuê bao và xây dựng một căn cứ tại Vịnh Cam Ranh rất tốn kém, nay tàu bè quân sự Hoa Kỳ được thường xuyên ra vào Vịnh và lãnh hải Việt Nam. Từ Cam Ranh và lãnh hải Việt Nam Hoa Kỳsẽ kiểm sóat được tòan bộ Châu Á Thái Bình Dương. Rõ ràng Hoa Kỳ đã lấy lại Cam Ranh lấy lại Việt Nam mà không cần phải đổ thật nhiều tiền đúng như Báo Cáo của Tổng Cục 2.

Bỏ Cấm Vận Vũ Khí …
Đến ngày 4-6-2012, tại Hà Nội ông Leon Panetta đã được Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh và Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng trải thảm đỏ đón rước. Trong cuộc gặp gỡ, Nguyễn Tấn Dũng đã ngỏ ý đề nghị Hoa Kỳ hủy bỏ lệnh cấm vận vũ khí sát thương. Đây là lần đầu tiên nhà cầm quyền cộng sản trực tiếp và công khai đề nghị gỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí.

Ngày 4-6-2012,được diễn đàn BBC phỏng vấn Thứ Trưởng Bộ quốc phòng trung tướng Nguyễn Chí Vịnh cho biết: “Việc bỏ cấm vận vũ khí sát thương cho Việt Nam mang ý nghĩa biểu tượng là chủ yếu vì không thể có quan hệ lành mạnh, bình đẳng mà nước này lại cấm vận với nước kia. Bỏ cấm vận sẽ tạo tin tưởng rằng Mỹ tôn trọng Việt Nam. Chừng nào chưa bỏ cấm vận thì Mỹ cũng chưa thể nói rằng hai bên đã có quan hệ lành mạnh và bình đẳng. Tuy nhiên đây là công việc mang tính chính trị là chủ yếu, còn cho tới nay Việt Nam chưa có nhu cầu mua vũ khí, trang bị của Mỹ.”

Trong cùng ngày Bộ trưởng quốc phòng Đại Tướng Phùng Quang Thanh lại tuyên bố như sau: “Nếu được dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương, chúng tôi có nhu cầu mua một số loại trước hết để sửa chữa, bảo quản, nâng cấp các loại vũ khí chúng tôi thu được trong chiến tranh. Sau đó, nếu khảnăng tài chính cho phép, chúng tôi sẽ từng bước hiện đại hóa quân đội, sẽ lựa chọn mua những loại trang bị vũ khí phù hợp yêu cầu hiện đại hóa quân đội của Việt Nam, giá cả cạnh tranh.”

Hai lời tuyên bố trái ngược nhau (1) dùng chính trị để trấn an quân đội và (2) quân đội cần vũ trang và thực lực để bảo vệ tổ quốc. Hai Tuyên bố thể hiện hai quan điểm trái ngược và đựơc hai thành viên Bộ Chính Trị đều thuộc cánh quân đội công khai bộc lộ.

Điều này cho thấy trước sự đe dọa của Trung cộng, bên trong và bên trên Quân Đội càng ngày càng có nhiều đòi hỏi thay vì chỉ bị nhồi nhét những giáo điều chính trị, Quân Đội phải được võ trang và hiện đại hóa để sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc. Không đựơc trang bị đầy đủ khi chiến tranh xảy đến quân nhân và gia đình của họ là những người đầu tiên phải gánh chịu hy sinh. Qua các bài như “Quân Đội Nhân Dân SẽLàm Lên Việc Lớn”, “Quân Đội Nhân Dân Trong Cao Trào Dân Chủ Việt Nam” hay “Việt Nam Theo Đường Miến Điện?” người viết nhiều lần đề cập việc này.

Lời tuyên bố của ông Phùng Quang Thanh còn nói lên sự thực đảng Cộng sản không còn khả năng tài chánh để vũ trang hay tân trang cho Quân Đội. Họ đang cần mua thiết bị để sửa các vũ khí thu được từ chiến tranh 1975. Và vì thế đứng trước sự đe dọa của chiến tranh do Trung cộng gây ra, Quân Đội phải dựa vào Hoa Kỳ.

Trước đây, Quân Đội còn có được một số độc quyền kinh tế. Ngày nay các lợi quyền kinh tế đã bị Nguyễn Tấn Dũng lấy lại và chia cho các Tập Đòan Kinh Tế Quốc Doanh. Trong cuộc tranh giành quyền lực ai nắmđược quân đội là nắm được thực quyền, Nguyễn Tấn Dũng phải tìm những phương cách để chứng tỏ ông là người được Hoa Kỳ hổ trợ.

… Cần Đi Với Nhân Quyền
Để trả lời cho yêu cầu của Nguyễn Tấn Dũng, khi được truyền hình Việt Nam phỏng vấn Bộ trưởng quốc phòng Leon Panetta cho biết việc bán vũ khí chỉ được thực hiện khi nhân quyền đã được cải thiện. Quyền bỏ phiếu chấp thuận bán vũ khí là quyền của Quốc hội Hoa Kỳ.

Quyền gỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí cho cộng sản Việt Nam cũng gián tiếp là quyền của cả triệu cửtri gốc Việt đang sinh sống tại Hoa Kỳ. Tập thể này luôn hướng về Việt Nam với một quyết tâm phải mang lại tự do dân chủ cho bạn bè, gia đình, đồng bào của họcòn trong vòng lao tù cộng sản. Con số 150 ngàn chữ ký Thỉnh Nguyện Thư nhân quyền vừa rồi đã tạo thêm quyết tâm cho các dân biểu nghị sĩ luôn đấu tranh cho nhân quyền tự do dân chủ tại Việt Nam. Đồng thời nó đánh thức những dân biểu nghị sĩ xưa nay có cảm tình với nhà cầm quyền cộng sản. Vì thế việc bán vũ khí cho cộng sản Việt Nam đã xa vời nói chi đến việc được hân hạnh trở thành một đồng minh chiến lược của Hoa Kỳ.

Không chỉ riêng tại Hoa Kỳ Cộng Đồng Người Việt Tự Do tại Úc Châu cũng đang tiến hành vận động nhân quyền cho Việt Nam. Hạn chót để ký thỉnh nguyện thư là vào ngày 17-6-2012. Ngày 21-6-2012 Cộng Đồng sẽtrình số chữ ký có được đến Quốc Hội Liên Bang. Hiện tại số người ký đã lên đến gần 50 ngàn người. Mỗi chữ ký của chúng ta là viên gạch lót đường cho tự do dân chủ tại Việt Nam, nếu bạn đọc chưa ký xin vào http://www.kienghithu.com để góp một bàn tay.

Bài Học Lịch Sử Cho Tình Hình Hiện Nay
Trong những ngày tháng 8 năm 1945, tại Huế, Sài Gòn và Hà Nội lực lượng của những tổ chức chính trị Quốc Gia mạnh gấp trăm lần lực lượng của Việt Minh Cộng Sản. Tiếc thay chỉ vì thiếu sáng suốt tin rằng Việt Minh đã được Đồng Minh Hoa Kỳ ủng hộ họ đã trao quyền lực cho đảng Cộng sản để đưa đất nước đến hiện trạng.

Đảng Cộng sản hiện đang lâm vào bế tắc. Tiền chi tiêu ra quá nhiều còn tiền họ thu vào thì càng ngày càng ít đi. Họ đang thiếu tiền để nuôi dưỡng một guồng máy cai trị khổng lồ. Vừa qua Bộ Tài Chính phải chính thức loan báo không đủ ngọai tệ để cấp học bổng cho sinh viên du học. Gần đây các báo tố nhau là báo lá cải, vì tiền, chỉ loan các tin “ước át và nóng hổi” nhằm thu hút độc giả. Ngày 9-6-2012, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Nguyễn Phú Trọng lại phê bình báo Nhân Dân là “khô khan” và đề nghị báo này tuyên truyền chính trị một cách “có nghệ thuật”. Phải chăng đây là một dấu hiệu hết tiền để chi cho các cơ quan tuyên truyền chính trị?

Trong khi đó về chính trị một cao trào bên trong đảng Cộng sản đòi hỏi thóat ly khỏi ảnh hưởng của Tầu cộng mỗi ngày một tăng và đòi hỏi thay đổi thể chế ngấm ngầm nhưng càng ngày càng bùng nổ. Đảng Cộng sản thừa biết “theo Tầu mất nước, theo Mỹ mất đảng” nhưng họ không còn con đường nào khác là phải theo Mỹ.

Cuộc diện chính trị thế giới đã xoay chuyển, Hoa Kỳ đã công khai cho biết thay đổi thể chế là con đường duy nhất chế độ cộng sản Việt Nam phải theo. Những thay đổi dồn dập cho thấy Hoa Kỳ chẳng tốn kém bao nhiêu để phân hóa cộng sản Việt và cộng sản Tàu, cũng như phân hóa nội bộ tầng lớp cầm quyền cộng sản Việt Nam.

Hoa Kỳ đã dùng binh pháp công tâm với vũ khí nhân quyền tự do dân chủ, công lương đánh vào khả năng tài chánh cộng sản và công đồnlà lấy lại Cam Ranh không tốn một viên đạn. Hoa Kỳ biết rõ người nắm thực quyền đảng Cộng sản Nguyễn Tấn Dũng đang đánh một thế cờ là theo Mỹ để cứu đảng.

Ông Dũng cũng như giới chức cầm quyền cộng sản đã chứng kiến cảnh dân chúng các quốc gia Bắc Phi và Trung Đông nổi dậy và giới cầm quyền tại đây bị quần chúng trừng phạt những tội ác do chúng gây ra. Theo Mỹ là giới chức cộng sản chọn con đường hạ cánh an tòan được bảo đảm nhân quyền hay ít nhất là mạng sống của họ và gia đình. Theo Mỹ đồng thời cũng chỗ dựa và là chỗ lưu thân nếu thế cờ không như ý họ thu xếp. Vì thế theo Mỹ cứu đảng viên là thế cờ càng ngày càng được giới chức cộng sản nhất là những giới chức quân đội ủng hộ. Kết quả chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Leon Panetta đã chứng minh điều này.

Biết người biết ta trăm trận trăm thắng. Những ngày sắp tới sẽ còn nhiều biến động chính trị,thậm chí có biến động có thể thay đổi thể chế như đã xảy ra tại Miến Điện hoặc hơn thế nữa.

Bất cứ tình huống nào cũng đòi hỏi những người, những tổ chức đang đấu tranh cho tự do dân chủ phải chủ động và sáng suốt, biết người biết ta thì dân tộc Việt Nam mới có cơ may giành lại quyền làm chủ đất nước, quyền tự do dân chủ.

Bằng ngược lại Việt Nam lại rơi vào những vở tuồng dân chủ từ đạo diễn đến diễn viên là những ngọai nhân Hoa Kỳ như vở tuồng trên Vịnh Cam Ranh. Có khi chính người Hoa Kỳ cũng không muốn ôm đồm vừa dựng tuồng còn phải công khai ra mặt đóng phim.

Nguyễn Quang Duy

Việt Nam xích lại gần Mỹ, nhưng vẫn ngó Trung Quốc

LTS: Hôm 10 Tháng Bảy, bà Hillary Clinton, bộ trưởng ngoại giao Mỹ, bắt đầu chuyến thăm Việt Nam trong hai ngày. Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng, hiện giảng dạy môn Chính Trị Học và Bang Giao Quốc Tế và là giám đốc Chương Trình Nghiên Cứu Ðông Dương tại Ðại Học George Mason, Virginia, dành cho nhật báo Người Việt cuộc phỏng vấn về sự kiện này, do phóng viên Hà Giang thực hiện.

Hà Giang (NV): Bộ Trưởng Ngoại Giao Hoa Kỳ Hillary Clinton vừa có cuộc gặp gỡ với giới lãnh đạo cao cấp Việt Nam, và chứng kiến lễ ký kết một số thỏa thuận song phương về thương mại và giáo dục. Ông đánh giá chuyến đi này của bà Clinton như thế nào?

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Chuyến đi này của bà Clinton có thể gọi là kết quả như mong muốn. Bởi vì thực sự là trong vài tháng gần đây, quan hệ quốc phòng của Việt Nam và Mỹ nó tiến nhanh. Và dĩ nhiên là cả phía Mỹ và Việt Nam đều để ý đến tính cách nhạy cảm của vấn đề và thái độ của Trung Quốc.

Ông Mỹ thì từ xưa đến nay nói rằng chúng tôi không có ý định ngăn chặn, vây chặn ông Trung Quốc. Khi ông Panetta (bộ trưởng quốc phòng Mỹ) sang Việt Nam, ông ấy nói là thăm hải cảng Cam Ranh, và nói rằng ông muốn tàu Mỹ được đi ra vào cảng Cam Ranh nhiều hơn, thì điều đó có thể tạo ra một sự hiểu lầm nào đó.

Ðằng này, bà Clinton nói, qua chuyến đi này, quan hệ của chúng tôi với Việt Nam là một quan hệ nhiều khía cạnh, trong đó có khía cạnh thương mại nữa. Trước khi đi, tôi biết trong một buổi họp tại Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế (CSIS), ông Kurt Campbell (phụ tá bộ trưởng ngoại giao Mỹ) có nói chuyện. Ông ấy nói là ông ấy sẽ đi theo bà sang Việt Nam và mang một phái đoàn thương gia hùng hậu. Có người tham dự đưa tay nói “Tại sao không có những thương gia nhỏ hay trung bình để chúng tôi có thể tham dự?” Ông Kurt Campbell hỏi “Thế ông có muốn đi không?” Ông này nói muốn, thế là ông ấy được đi.

Nói tóm lại, họ muốn có một nhóm thương gia hùng hậu cùng đi theo trong chuyến đi này, để nhấn mạnh là việc mở rộng quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam là mở rộng nhiều chiều, chứ không phải chỉ là về mặt quốc phòng mà thôi, để chống Trung Quốc.

NV: Có một chi tiết mà dư luận có vẻ để ý là tại sao bà Hillary Clinton lại có cuộc gặp gỡ với ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam. Ông có nhận định gì về sự kiện này?

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Tôi nghĩ việc ông Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng tiếp bà Clinton là một việc đặc biệt chứ không phải là một việc khác thường, không đúng thủ tục ngoại giao, là vì ngoại trưởng của Trung Quốc sang cũng có gặp ông tổng bí thư của Việt Nam.

Việc đó là thế này: Ở Việt Nam, lãnh đạo chia nhiều quyền với nhau, người thì chỉ huy đảng, người thì chỉ huy nhà nước. Theo tôi biết, bà Clinton sang đây cũng sẽ gặp ông Nguyễn Tấn Dũng, là thủ tướng đấy. Như vậy là bà gặp một người lãnh đạo chính phủ, một người lãnh đạo đảng.

Nói tóm lại, khi gặp cả hai, bà Hillary Clinton là người mà ai cũng biết là có ảnh hưởng rất lớn, và có lẽ, về phương diện Việt Nam và về vấn đề ASEAN, bà lãnh đạo chính sách đó. Cuộc gặp gỡ như thế, tôi thấy, chứng tỏ là ở Việt Nam họ đánh giá cao vai trò của bà trong chính sách ngoại giao của Mỹ, và họ đặc biệt làm chuyện đó để nâng cao bang giao giữa hai bên.

NV: Sự đón tiếp đặc biệt này liệu có làm cho Trung Quốc “nhíu mày” không?

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Tôi nghĩ cái gì mà Việt Nam làm với Mỹ thì Trung Quốc cũng đều quan tâm cả, đương nhiên theo cái nghĩa là Trung Quốc không muốn Việt Nam nhích gần đến Mỹ. Nhưng ở chốn công khai, Trung Quốc vẫn nói là Việt Nam muốn làm gì thì làm, thế nhưng mà tôi nhớ là trong cái tương quan tay ba này, cả ông Việt Nam lẫn ông Mỹ, mỗi khi mà họ xích lại gần nhau, như hiện giờ, là đang xích lại gần, thì đều phải nhìn ông Trung Quốc xem ông ấy ra sao, để làm sao khỏi tạo ra những phản ứng không cần thiết.

Nhưng việc người ta xích lại thì người ta xích lại, nhưng xích lại làm sao cho nó khỏi xảy ra những đụng độ không cần thiết.

NV: Nhìn lại tiến trình của bang giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam từ năm 2003 đến giờ, giáo sư có thấy đây là lúc mà hai nước gần nhau nhất không, hay là đã có lúc tưởng như gần rồi lại lảng xa ra, và đây chỉ là một điểm trong chu kỳ mà tương quan này đi qua thôi?

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Về vấn đề đó thì chúng ta nhìn thấy có hai thời điểm quan trọng, một là cái thời điểm 2003 mà cô nói đó, là lần đầu tiên một ông lãnh đạo cao cấp nhất của quốc phòng Việt Nam qua Mỹ, và năm 2012, một lãnh đạo quốc phòng cao cấp của Mỹ là ông Panetta đi sang Cam Ranh. Hai cái mốc đó cho thấy là bang giao hai nước tiến rất nhiều, tức là về mặt quốc phòng, bang giao giữa hai nước cứ ngày càng tăng tiến.

NV: Nếu Trung Quốc cũng có cùng đánh giá như của giáo sư là tương quan quốc phòng giữa hai bên ngày càng tăng tiến, điều đó sẽ ảnh hưởng đến bang giao của Việt Nam và Trung Quốc như thế nào?

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Tất cả ba bên đều tính toán cả. Về phía Trung Quốc, họ rất quan tâm nếu mà Việt Nam cho Hoa Kỳ có sự hiện diện quân sự nhiều. Khi mà ông Panetta nói là ông muốn có sự đi đi lại lại nhiều, thì ông ấy có nói đến cơ sở hạ tầng nữa. Người ta đi nhiều thì người ta phải có chỗ nghỉ, điều đó thì Trung Quốc quan tâm.

Sau đó, Tướng Nguyễn Chí Vịnh (thứ trưởng quốc phòng) nói rõ: “Không, không, Cam Ranh nó to lắm, các ông ấy không có đi thăm quân cảng Cam Ranh, cái đó không ai vào được. Các ông ấy chỉ đến chỗ mà tàu bè ngoại quốc có thể đến sửa ở Cam Ranh thôi, và cái tàu Mỹ vào đó không phải là tàu được mang khí giới.”

Ðiều đó có nghĩa là khi có một sự kiện đặc biệt thì bên này hỏi và bên kia giải thích, như vậy có nghĩa là ba bên có để ý đến nhau. Nhưng mà anh Trung Quốc thì một đằng không muốn như thế, mà một đằng thì cũng chẳng làm gì khác được. Mỹ và Việt Nam muốn xích lại gần nhau, nhưng không muốn có những đụng độ không cần có, vì cả hai bên đều có quyền lợi khi chơi với Trung Quốc.

Nói tóm lại, ba bên ở trong cái tình trạng dòm nhau và tế nhị.

Nhưng có một điều chắc chắn là Mỹ và Việt Nam sẽ cứ từ từ tiến đến gần nhau hơn, còn gần đến độ nào thì mình chưa biết.

NV: Cảm ơn giáo sư đã dành thì giờ cho cuộc phỏng vấn.

Ý nghĩa chuyến thăm Việt Nam của Ngoại trưởng Hillary Clinton

Thanh Quang, phóng viên RFA
2012-07-07

Mới đầu tháng rồi Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Leon Panetta viếng thăm Việt Nam. Và vào đầu tuần tới, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cũng tới thăm Việt Nam. Câu hỏi được nêu lên là tại sao các quan chức cao cấp Hoa Kỳ dồn dập viếng thăm VN như vậy?

Courtesy state.govNgoại trưởng Mỹ Hillary Rodham Clinton khởi đầu chuyến công du Pháp, Nhật Bản, Mông Cổ, Việt Nam, Lào, Campuchia, Ai Cập và Israel rời Washington, DC vào ngày 05 tháng 7.

Qua cuộc phỏng vấn do Thanh Quang thực hiện, GS Nguyễn Mạnh Hùng thuộc Đại học George Mason, Tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ, trước hết nhận định như sau:

Thử sức Mỹ?

leon-panetta-phung-quang-thanh-250.jpg
BT quốc phòng Mỹ Leon Panetta và BT quốc phòng VN Phùng Quang Thanh gặp nhau tại Hà Nội ngày 4 tháng 6, 2012. AFP photo.

GS Nguyễn Mạnh Hùng:Trước hết nói về chuyện tại sao bà Clinton đến thăm Việt Nam thì có vấn đề ngay lập tức là chuyến đi này của bà Clinton kéo dài 2 tuần lễ để giải quyết nhiều vấn đề từ Syria đến Afghanistan, cho đến vụ ASEAN.Riêng đối với chuyến thăm Việt Nam thì bà đến đó để dự 3 hội nghị rất là quan trọng: thứ nhất là Diễn Đàn An Ninh Đông Nam Á, thứ hai là Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Nam Á cấp Ngoại Trưởng, và sau đó là Hội Nghị hậu thượng đỉnh Đông Á gồm các ngoại trưởng giữa US và ASEAN mà thôi, và đây cũng là thời cơ nhân tiện để ghé thăm Việt Nam, và thứ hai nữa ngay trong vụ này thì trong mấy tuần vừa qua thì mình thấy có hai vụ sôi động ở nơi đó làm cho Mỹ phải quan tâm.

Đó là, thứ nhất là vụ tranh chấp ở bãi cạn Scarborough và thứ hai là vụ Trung Quốc cho đấu thầu khai thác dầu 9 lô trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và Việt Nam có phản ứng lại, rồi lại có tin tàu Trung Quốc đuổi tàu Việt Nam mà Việt Nam lại đưa tin cải chính, thì những cái này làm tình hình sôi động lên tạo cơ hội cho bà Clinton ghé thăm, bởi vì ở đó có một số hội nghị và thứ hai nữa là những vấn đề nóng bỏng xảy ra cũng đòi hỏi sự quan tâm của nước Mỹ. Đó là về việc của bà Clinton.

Bây giờ cộng với việc của bà Clinton và ông Panetta thì ta thấy thực sự ông Obama qua chính sách gọi là thực hiện trọng tâm chiến lược của Mỹ về ASIA, thì vấn đề này người Mỹ nói như vậy nhưng bên Á Châu thì người ta không có tin, nhất là phía Ấn Độ thì họ bảo là Mỹ đang thâm thủng ngân sách mà tình trạng chính trị thì tê liệt bởi vì lưỡng đảng đang tranh chấp nhau, thành ra làm gì mà Mỹ có khả năng sang với Á Châu. Vì thế cho nên hai chuyến thăm của ông Panetta và bà Clinton là để nói cho Á Châu biết “Chúng tôi rất quan tâm đến Á Châu và chúng tôi thành thật quan tới Á Châu”.

Khác hẳn với lần trước thời ông Bush thì bà Condi Rice được mời mấy lần mà không có tham dự, thì lần này suốt từ năm 2010 là người Mỹ liên tục tham dự kể cả ông Tổng Thống Obama nữa, nên khi ông Panetta đến Cam Ranh thì trước đó ông nói rõ là ông sẽ chuyển 60% hải lực của Mỹ sang vùng Tây Thái Bình Dương từ giờ cho tới thời diểm 2020.

Và đặc biêt nhất là ông Panetta là tổng trưởng quốc phòng đầu tiên đến thăm Cam Ranh, và ông cũng nói toạc móng heo ra là Mỹ muốn có tàu được cập bến Cam Ranh nhiều hơn. Đó là trong khuôn khổ chính sách chung của Mỹ.

Một vấn đề cuối cùng nữa có thể là quan trọng, là bởi vì có tin rằng ông Tổng Thống Obama có thể sang thăm vùng Á Châu và nhân tiện sẽ ghé Việt Nam, vì vậy việc thăm viếng tất cả ở đây cũng là chuẩn bị cho cuộc viếng thăm đó, nếu có.

Cái thứ ba là họ thử Mỹ, thành ra đây là con bài mà nó đương ở trong vòng thử thách.GS Nguyễn Mạnh Hùng

Thanh Quang: Thưa Giáo Sư, giữa lúc Trung Quốc ngày càng tiếp tục hành động không mấy che giấu là xâm lược chủ quyền lãnh hải của Việt Nam và của cả Philippines, gọi thầu như Giáo Sư vừa trình bày là khai thác dầu ngay sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, v.v… dù bề ngoài Bắc Kinh luôn nói là sống chung hòa bình, thì liệu sự hiện diện như vừa nói của các viên chức cao cấp Mỹ có thể giúp làm chùn bước hành động ấy của Trung Quốc hay không, thưa Giáo Sư?

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Trước hết tôi nghĩ nói một cách tổng quát thì có thể Trung Quốc phải nghĩ lại, lý do là như thế này, nó có ảnh hưởng hai chiều cơ: Điều thứ nhất, Trung Quốc vẫn nói là mình phát triển hòa bình và có quan hệ tốt đẹp với các quốc gia Đông Nam Á nhưng mà chuyện Trung Quốc làm như thế này thì rất có hại cho Trung Quốc, thành ra vì thế mà các quốc gia Đông Nam Á sẽ sợ và họ sẽ quay về Mỹ, thứ hai là sự hiện diện của Mỹ được “welcome” hơn, được đón tiếp tốt đẹp hơn, thì cái đó sẽ thiệt hại cho Trung Quốc.

Nhưng mặt khác nó có cái chiều khác là có những biến chuyển dồn dập như thế thì Trung Quốc sợ rằng nếu mà để lâu thì Mỹ càng hiện diện nhiều hơn. Và càng để lâu thì các quốc gia như Phi Luật Tân, Việt Nam có khả năng cứng cựa hơn, thành ra cũng có thể làm cho họ dồn dập muốn thử như vụ Scarborough và vụ Việt Nam hiện nay, thì họ thử luôn mấy chuyện để, thứ nhất là họ thử xem cái sức của mấy anh ra sao, các anh có làm được gì chúng tôi hay không. Thứ hai nữa là họ thử cái mà cứ hay gọi là “ASEAN là trọng tâm của tất cả mọi việc” thì cái vụ Scarborough cho thấy là ASEAN chả nói được cái gì cà. Cái thứ ba là họ thử Mỹ, thành ra đây là con bài mà nó đương ở trong vòng thử thách.

Bài toán khó

tau-hai-giam-tq-2-250.jpg
Tàu Trung Quốc chặn đuổi tàu công vụ của Viêt Nam ra khỏi khu vực lãnh hải của VN ở khu vực quần đảo Trường Sa. Ảnh chụp trên CCTV của TQ.

Thanh Quang: Trước khi trở lại việc thử sức như Giáo Sư vừa đề cập thì, thưa Giáo Sư, người Việt Nam nên đón nhận những chuyến viếng thăm Việt Nam của các viên chức Hoa Kỳ như thế nào và ở mức độ nào?GS Nguyễn Mạnh Hùng: Người Việt Nam thì có hai loại, thứ nhất là người ở ngoại quốc thì chúng ta thấy trong các website ông nào cũng nói “đi với Mỹ đi để chống Tàu”, thì thực sự chuyện đó không có giản dị như vậy, nhưng mà ở ngoại quốc cứ nói như vậy.

Còn ở trong nước thì có hai loại, thứ nhất chúng ta thấy người bình dân họ cũng nói nên đi với Mỹ để chống Tàu, nhưng mà ngược lại đối với các lãnh tụ chính trị và những chiến lược gia thì họ phải suy nghĩ rất kỹ về việc đó là bởi vì Việt Nam thì ở cạnh nước Tàu, liệu một “confrontation” đương đầu với Tàu có phải là điều tốt hay không? Nếu mà tránh được thì ngay cả những ông cụ nhà ta ngày xưa cũng tìm cách tránh cái đó, tuy giữ độc lập nhưng làm sao tránh khỏi “confrontation” thì bài toán rất khó. Và nhất là cái vấn đề ở trong chính trị quốc tế người ta bao giờ cũng tìm cách quân bình lực lượng, thì quân bình lực lượng của Mỹ là rất tốt nhưng mà điều đó không xảy ra dễ dàng như người ta tưởng.

Nhưng ngược lại đối với  các lãnh tụ chính trị và những chiến lược gia thì họ phải suy nghĩ rất kỹ về việc đó là bởi vì Việt Nam thì ở cạnh nước Tàu, liệu một “confrontation” đương đầu với Tàu có phải là điều tốt hay không?GS Nguyễn Mạnh Hùng

Thanh Quang: Dạ. Chuyện mà Trung Quốc muốn thử sức như Giáo Sư vừa đề cập thì thưa Giáo Sư hiện có nhiều người quan ngại là việc Bắc Kinh ngày càng tăng cường lực lượng tàu bè ở Biển Đông và xâm lấn trắng trợn vào sâu trong vùng đặc quyền kinh tế như trường hợp của Việt Nam và của Philippines vừa rồi, kiểu như “giành dân chiếm đất”, thì Giáo Sư có lo ngại xung đột vũ trang sắp sửa xảy ra hay không ạ?

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Xung đột vũ trang nếu xảy ra thì có thể bất cứ lúc nào vì trong tình trạng căng thẳng thì nhiều khi sự tính lầm cũng có thể xảy ra võ trang được. Dù sao những yếu tố này là yếu tố của chính phủ cho nên họ có hành động, họ có thử thì họ cũng khôn lắm, họ cũng dè dặt. Thí dụ như vụ Scarborough thì chỉ có Phi Luật Tân là gửi tàu chiến đến và rút ra ngay chứ Trung Quốc không gửi tàu chiến, nó chỉ dùng tàu dân sự thôi.
Thế còn trong trường hợp đấu thầu 9 lô thì nó cũng chẳng phải là chính phủ mà nó chỉ là cơ quan của một hãng dầu Trung Quốc, mà hãng dầu Trung Quốc cũng như Việt Nam đều là những hãng dầu quốc doanh, thành ra khi họ hành động thì họ cũng khôn khéo lắm vì còn để đường rút lại vì họ nói không phải là chính phủ làm, một mặt là công ty nó làm nhưng chính phủ thì cứ nói tử tế nhưng mà hành động thì công ty hành động, rồi họ bảo những hành động chẳng hạn như họ bảo vùng đó là do quận – huyện – tỉnh, ở trong vùng duyên hải do tàu hải giám, họ bảo không phải của trung ương mà của địa phương, thành ra những cái đó chứng tỏ họ khôn lắm.

Thanh Quang: Cảm ơn GS Nguyễn Mạnh Hùng rất nhiều ạ.

GS Nguyễn Mạnh Hùng: Dạ. Không có chi!

Theo dòng thời sự:

Để quan hệ Mỹ – Việt bớt ‘nhạy cảm’

Có lẽ chưa bao giờ mà mối quan hệ Mỹ-Việt lại trở nên nóng bỏng như hiện nay.

Đặc biệt trong bối cảnh của cuộc xung đột gần như không lối thoát vì thái độ gây hấn, lấn sân của Trung Quốc trong vùng Biển Đông và cuộc chuyển dịch của Hoa Kỳ đến Châu Á-Thái Bình Dương.

Thật vậy, mặc dù cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc đang diễn ra quyết liệt vào những ngày tháng cuối cùng trong nội tình chính trị Hoa Kỳ, những chuyến đi, những cuộc họp như đưa thoi mắc cửi đã liên tục diễn ra trong vùng Thái Bình Dương gần đây của các viên chức ngoại giao, quân sự Hoa Kỳ đã cho thấy các chuẩn bị ráo riết cho một ván cờ mới trong vùng Châu Á-Thái Bình Dương.

Với chính quyền Hà Nội, dù “giặc Mỹ xâm lược” vẫn để lại những vết thương chưa lành trên đất nước và cuộc chiến “Chống Mỹ cứu nước” vẫn là một tấm huy chương hãnh diện; và với người Mỹ, dù “Hội chứng Việt Nam” cùng nỗi ám ảnh không muốn lập lại một “Việt Nam Khác” từng đè nặng lên Hoa Kỳ trong suốt những năm tháng của cuộc chiến tranh ở Vịnh Ba Tư, hai nước cựu thù vẫn đã có những nỗ lực cụ thể và kiên trì để xích lại gần nhau.

Tất cả không ngoài mục đích khách quan của những chia sẻ chung về an ninh, trật tự trong khu vực mà còn từ những mục đích chủ quan từ quyền lợi cụ thể của mỗi nước.

Nhưng phải đến 11/7/1995 khi Tổng thống Bill Clinton chính thức bình thường hóa mối quan hệ với một nước Việt Nam thống nhất, mới có được một chương mới cho mối quan hệ Mỹ-Việt trên văn bản ngoại giao chính thức.

Mối quan hệ ấy đã tiếp tục phát triển với cuộc viếng thăm lần thứ hai của cựu tổng thống Bush vào năm 2006, và thực sự đã mở ra một cánh cửa rộng cho những thay đổi tích cực về kinh tế, an sinh xã hội, góp phần đưa Việt Nam trở thành hội viên WTO và trở thành một trong những con rồng ở Châu Á trong những năm 2000.

Tuy nhiên, trong khi Việt Nam vẫn còn lưỡng lự, e ấp trong cuộc hôn nhân đầy hứa hẹn này, Hoa Kỳ đã không hề úp mở khi thẳng thắn mời gọi Việt Nam thúc đẩy mối quan hệ chiến lược và mong muốn Việt Nam trở thành một đối tác tiềm năng trong vùng của thế kỷ 21.

Bên cạnh đó, các tranh chấp trong vùng Biển Đông vẫn tiếp tục mang đến cho Hoa Kỳ nhu cầu trở lại khu vực châu Á-Thái Bình Dương nhạy cảm, nâng cao nỗi lo sợ của Bắc Kinh rằng Washington đang xây dựng một liên minh các quốc gia Đông Nam Á để kiềm chế khả năng trỗi dậy của Trung Quốc.

Và dù mối lo sợ ấy có thực hay không, thực tế cho thấy là chính Việt Nam đã và đang tự góp phần vào sự xoay chuyển của Mỹ vào khu vực này.

Đồng sàng dị mộng?
Trong suốt chiều dài cuộc bang giao Mỹ-Việt, khi mềm mỏng, khi cương quyết, Hoa Kỳ không ngừng nêu cao yêu cầu cải thiện nhân quyền đối với chính phủ Việt Nam.

Và mặc dù hết lòng diễn giải quan niệm nhân quyền bằng những phạm trù khác nhau, viện dẫn đến cả những dị biệt về địa phương, văn hóa, triết lý sống… chính quyền Việt Nam cũng không che dấu được những vi phạm về nhân quyền trong đường lối cai trị, đặc biệt là trong những ứng xử cụ thể với những đòi hỏi chính đáng về các quyền của ngưòi dân.

Như một phúc trình về mối quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ của Quốc hội Mỹ nhận xét: “Nhân quyền là cái gai lớn nhất của mối quan hệ.”

Mặc dù các bất đồng về thành tích Nhân quyền của Việt Nam đã không ngăn cản hai bên cải thiện mối quan hệ, các bất đồng này vẫn xuất hiện để tạo ra một giới hạn cho tốc độ và mức độ của những cải tiến này.

Việt Nam là một nhà nước độc tài, độc đảng được cai trị bởi Đảng Cộng sản Việt Nam (VCP), vốn có vẻ như đi theo một chiến lược cho phép hầu hết các hình thức biểu hiện cá nhân và tôn giáo trong khi vẫn đàn áp có chọn lọc lên các cá nhân và tổ chức mà họ xét thấy là mối đe dọa cho độc quyền quyền lực của đảng…”

Do đó, tương lai và sự thành công của quan hệ Mỹ-Việt sẽ phụ thuộc vào việc liệu Việt Nam có thể giải quyết được mối quan tâm cốt lõi và quan trọng nhất của Mỹ là vấn đề nhân quyền hay không.

Hiện nay, Hoa Kỳ vẫn chưa dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam, đòi hỏi Việt Nam phải thực hiện những cải thiện cần thiết, chính vì lý do này.

Mặc dù trong thực tế, Hà Nội đã từng trả tự do cho một số tù nhân chính trị như bày tỏ một cử chỉ thiện chí, nhưng một hành động nửa vời như vậy đã không đánh lừa được ai.

Những nhà hoạt động dân chủ và đấu tranh cho nhân quyền vẫn tiếp tục bị bắt giữ, đàn áp một cách thô bạo.

Ngoài vấn đề cải thiện nhân quyền, Việt Nam vẫn có vấn đề là liệu nó có thể được tin tưởng như một đồng minh đáng tin cậy của Mỹ.

Quan hệ với Trung Quốc
Washington nhận thức sâu sắc rằng những gì một khi đã bán ra là khó có thể thu hồi, và việc vũ trang cho một nhà nước có tiềm năng sử dụng vũ khí do Mỹ sản xuất vì những lý do khác hơn so với những gì mà Washington dự định có thể là một thảm họa.

Mỹ không muốn đi đến chiến tranh với Trung Quốc, và ngược lại.

Trong trường hợp Việt Nam tham gia vào cuộc xung đột với Trung Quốc bằng vũ khí do Mỹ cung cấp, việc sử dụng các vũ khí ấy có thể bị Trung Quốc hiểu sai rằng Mỹ ngầm chấp thuận hành động của Việt Nam.

Trong khi Trung Quốc có thể quy trách nhiệm trực tiếp cho Mỹ về các hoạt động của Việt Nam, Washington cũng sẽ không muốn thấy chính mình ở vào vị trí phải bảo vệ việc bán vũ khí của mình cho một quốc gia, trong khi lại phải chống lại việc quốc gia này sử dụng các vũ khí ấy trong cuộc tranh chấp với Trung Quốc.

Một vấn đề khác đã khiến Hoa Kỳ không ưa chuộng Việt Nam là bản tính đồng bóng, bất nhất của chính quyền Việt Nam trên sân khấu thế giới.

Trong những cố gắng để chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, Việt Nam đã ve vãn Ấn Độ, Nga, Anh và Mỹ với hy vọng rằng những nỗ lực như thế sẽ ngăn chặn khả năng xâm lược của Trung Quốc.

Tuy nhiên, Hà Nội sẽ sai lầm nếu tin rằng Ấn Độ và Nga sẽ vội vàng giúp đỡ Việt Nam trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Cả Ấn Độ và Nga sẽ không vì Việt Nam mà gây phương hại đến mối quan hệ của họ với Trung Quốc, một nước vốn có tầm quan trọng tương ứng đáng phải quan tâm.

Với tư cách của một quốc gia có chủ quyền, Việt Nam có tự do để theo đuổi bất cứ mối quan hệ nào mình mong muốn. Chẳng phải vì hợp tác với Ấn Độ mà Việt Nam bị Trung Quốc khó chịu, cũng chẳng phải vì quan hệ đối tác với Nga đã khiến Mỹ khó chịu.

Đúng ra, chính các nước này đã không thoải mái trước những cố gắng quá rõ ràng của Việt Nam trong việc sử dụng các quốc gia này để chống lại Trung Quốc.

Đối với Hoa Kỳ, thật rõ ràng là chính Việt Nam đang tìm kiếm một mối quan hệ gần gũi hơn với Mỹ không phải vì mình muốn như thế nhưng vì nhu cầu phải hành động như thế.

Điều này không phải là để nói rằng mối quan hệ đối tác có tính lợi dụng ấy là sai, tuy nhiên, Mỹ không hề muốn chơi ván bài của Việt Nam với Trung Quốc, tương tự như Việt Nam không muốn chơi trò chơi của Mỹ với Trung Quốc.

Tuy nhiên, sự khác biệt giữa Mỹ và Trung Quốc, chính là Trung Quốc sẽ đặt ra một mối đe dọa lớn đối với Việt Nam hơn là so với Mỹ.

Con đường Việt Nam
Tuần này, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton lại ghé Hà Nội.

Người ta không quên những tuyên bố thẳng thắn thúc ép chính quyền Hà Nội phải tôn trọng nhân quyền hơn của bà ngay trong chuyến thăm nhân kỷ niệm 15 năm mối quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ vào tháng 7/2010.

Yêu cầu Việt Nam cải thiện thành tích về nhân quyền không phải là một đòi hỏi quá đáng. Việt Nam không có gì để mất khi đối xử với công dân của mình với sự tôn trọng hơn.

Điều đó cho thấy rằng, nếu tiến trình dân chủ hóa xảy ra, nghĩa là khi người dân được tự do lên tiếng phản đối mà không sợ bị bách hại, chính phủ phải chịu mất đi quyền lực của mình.

Do đó, việc Hà Nội không tôn trọng nhân quyền thật chẳng có liên quan gì đến các niềm tin khác biệt của họ về nhân quyền mà chính là những nỗ lực tuyệt vọng để giữ lại quyền lực.

Họ thực sự lo sợ rằng bất kỳ nỗ lực dân chủ hóa nào mà Hoa Kỳ hết lòng ủng hộ, cuối cùng sẽ là lời báo hiệu sự chấm dứt của chế độ Cộng sản.

Quanh quẩn, tuyệt vọng trong cuộc đi dây giữa hai chàng khổng lồ, Việt Nam chỉ thành công trong việc trêu tức cả hai.

Do đó, một khi đảng Cộng sản Việt Nam càng chứng tỏ mình không phải là một đối tác đáng tin cậy thì một tiến trình dân chủ hóa ở Việt Nam sẽ được sự ủng hộ chào đón của cả Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Chính một đất nước Việt Nam tự do, dân chủ sẽ mở ra một sự khả tín vốn đang vắng mặt trong các vận động ngoại giao của Việt Nam.

Trong khi chưa ngã ngũ rằng Hoa Kỳ hay Trung Quốc sẽ có lợi gì trưóc một thay đổi như vậy, điều rõ ràng là cả hai nước lớn kia sẽ khó có thể thích thú với trò chơi hai mặt của chính phủ Việt Nam.

Và một đất nước tự do dân chủ chỉ có thể khởi đi từ sự tôn trọng đến nhân quyền và các quyền pháp định của người dân.

Đó là hành động đầu tiên và cuối cùng mà chính phủ này cần đến để tự cởi trói mình khỏi tình thế tiến thoái lưỡng nan và chấp cánh cho từng công dân Việt Nam bay được vào tương lai chung của cộng đồng nhân loại tiến bộ.

Đó là Con đường Việt Nam duy nhất hiện nay.

Vũ Đức Khanh và Lê Quốc Tuấn

Advertisements
Posted in: Chính Trị