Đằng sau sự thất bại của Diễn đàn An ninh Khu vực ASEAN ở Campuchia

Posted on July 22, 2012

0



Không như thông lệ, diễn đàn an ninh khu vực ASEAN diễn ra tại thủ đô của Campuchia trong tuần qua đã không kết thúc bằng một thông cáo chung và bức ảnh chụp chung với những nụ cười tươi, bày tỏ tình đoàn kết trong tổ chức khu vực vốn vẫn tự hào về truyền thống “ASEAN”, dựa trên đồng thuận và hợp tác. Lần này, một số nước hội viên quy lỗi cho nước chủ nhà Campuchia về sự thất bại này, với những lời chỉ trích cay đắng. Điều gì xảy ra tại diễn đàn ASEAN? Câu Chuyện Việt Nam kỳ này do Hoài Hương phụ trách sẽ mang đến quý vị một số chi tiết trong hậu trường tại diễn đàn ASEAN.

Lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm của ASEAN, các nước hội viên không đạt được đồng thuận để đưa ra một thông cáo chung, bất chấp cố gắng phi thường của Indonesia và Singapore soạn đi soạn lại bản dự thảo tới 18 lần, và bất chấp sự nhượng bộ của Philippines và Việt Nam, đồng ý thay đổi một số ngôn từ trong dự thảo để mong thuyết phục được Campuchia hãy chấp nhận bản tuyên bố chung. Campuchia là Chủ tịch luân phiên ASEAN và cũng là đồng minh thân cận của Trung Quốc.

Hãng tin Reuters trích lời một nhà ngoại giao có mặt tại diễn đàn ASEAN xin dấu tên, nói rằng: “Nói một cách đơn giản, Trung Quốc đã mua chuộc ông Chủ tịch”.

Nhà ngoại giao viện dẫn một bài báo đăng trên Tân Hoa Xã hôm thứ Năm, trích lời Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Dương Khiết Trì, cám ơn Thủ Tướng Campuchia Hun sen đã hậu thuẫn “các quyền lợi cốt lõi” của Trung Quốc.

Campuchia đã một mực bác bỏ, không chấp nhận việc đề cập tới tên Bãi cạn Scarborough trong bản tuyên bố. Bãi cạn Scarborough là địa điểm nơi xảy ra cuộc đối đầu nghiêm trọng nhất trong cuộc tranh chấp biển giữa Philippines với Trung Quốc hồi gần đây, đã khiến giới phân tích lo ngại về nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột võ trang.

​​

Thủ tướng Campuchia Hun Sen phát biểu tại buổi khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tại Phnom Penh, ngày 9/7/2012

Nhà ngoại giao kể rằng Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Hor Nam Hong đã nổi nóng gom góp giấy tờ và bước ra khỏi phòng, khi Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia và Singapore tìm cách thuyết phục ông một lần cuối cùng hãy chấp nhận một giải pháp tương nhượng.

Ông Hor Nam Hong một mực lập đi lập lại rằng cuộc tranh chấp tại Biển Đông, là một vấn đề song phương, và theo nguyên tắc, Hiệp Hội các Quốc gia Đông Nam Á không nên ngả về bất cứ phe nào trong các cuộc tranh chấp “song phương”, đó cũng là lập trường của Trung Quốc bấy lâu nay.

Các nhà ngoại giao nói trong cương vị Chủ tịch luân phiên ASEAN, lẽ ra Campuchia phải tìm cách vận động để các nước hội viên đạt được đồng thuận, nhưng ngược lại chính Campuchia đã cản trở việc thảo luận chứ chưa nói gì đến việc tìm cách giải quyết tranh chấp.

Bài xã luận của báo The Nation của Thái Lan số ra ngày 15 tháng Bảy, tố cáo Campuchia là đặt quyền lợi riêng lên trên tình đoàn kết khu vực.

Bài xã luận có đoạn viết: “Trong cương vị Chủ tịch ASEAN, Campuchia đã đưa ra một lập trường bất khoan nhượng về vấn đề Biển Đông. Thay vì cố gắng tìm ra đáp số chung giữa các bên tranh chấp như các Chủ tịch ASEAN trước đây đã làm, thì nước chủ nhà Campuchia đã đặt quyền lợi quốc gia lên trên sự đoàn kết của khối. Về lâu về dài, hành động này sẽ phản tác dụng, phương hại đến cả Campuchia lẫn ASEAN nói chung.”

Ông Brad Adams của Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch cũng đồng ý với quan điểm đó. Ông nói rằng Campuchia đang thiết lập các quan hệ đồng minh với những người mà ông cho là có thể phục vụ quyền lợi riêng.

Ông Adams nói: “Ông Hun sen chứng tỏ rằng ông đang xây dựng quan hệ đồng minh với những người ông ta tin sẽ phục vụ quyền lợi của ông. Tôi không nghĩ ông làm quyết định vì cho rằng nó sẽ phục vụ quyền lợi của đất nước ông, tôi nghĩ ông ấy quan tâm hơn về liệu quyết định đó có phục vụ cho quyền lợi chính trị của ông hay các mục tiêu của cá nhân ông hay không.”

Ông Adams nhận định: “Rõ ràng ông Hun Sen đã ngả về phe Trung Quốc chống lại Việt Nam. Thế cho nên không thể nói ông là “bù nhìn của Hà nội” như lời tố cáo của một số người ở Campuchia. ”

Thái độ khó hiểu của nước chủ nhà chỉ có thể được giải thích là do áp lực của Trung Quốc.

Trong hơn một thập niên trở lại đây, Campuchia và Trung Quốc đã xây dựng quan hệ song phương và tăng cường hợp tác, thắt chặt tình hữu nghị hơn bao giờ hết. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) do Trung Quốc đổ vào Campuchia lên tới 1,2 tỉ đôla trong năm 2011, cao gấp gần 10 lần FDI từ Hoa Kỳ, dựa trên ước tính của Hội đồng Phát triển Quốc gia của chính phủ Campuchia.

Nhưng Thủ Tướng Campuchia Hun Sen đã giận dữ bác bỏ những cáo buộc cho rằng Trung Quốc đã “mua” Campuchia để nước này ủng hộ lập trường của Trung Quốc trong cuộc tranh chấp chủ quyền Biển Đông.

Có ý kiến cho rằng Campuchia đã dùng cương vị Chủ tịch ASEAN để gatï bỏ mọi cố gắng nhằm nêu vấn đề tranh chấp biển trước ra hội nghị ASEAN, và Diễn đàn Khu vực ASEAN.

Tin của Reuters tường trình rằng hôm thứ Năm, đúng vào lúc Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Del Rosario bắt đầu nêu lên vấn đề Biển Đông lên tại một cuộc họp ASEAN hồi tuần trước, máy vi âm của ông bỗng nhiên tắt ngúm.

Chủ nhà Campuchia giải thích rằng đây là một trục trặc kỹ thuật nhưng một số nhà ngoại giao có mặt đặt nghi vấn về cái gọi là trục trặc kỹ thuật ấy.

Họ nói làm sao giải thích được hành động “phản ngoại giao”, “phản ASEAN” của Ngoại trưởng Campuchia khi ông cắt ngang bài diễn văn của Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan ngay đúng lúc ông nêu lên vấn đề Biển Đông, bất chấp sự chống đối của nước chủ nhà?

Các nhà ngoại giao lưu ý đến sự rạn nứt trong nội bộ ASEAN, giữa một bên là các nước về phe với Trung Quốc và bên kia là các nước sẵn sàng đối đầu với Trung Quốc, trong đó có Việt Nam và Philippine, là nguyên nhân đưa đến sự thất bại của Diễn đàn An ninh Khu vực tại Pnom Penh.

Trong khi chỉ có Trung Quốc lên tiếng ca tụng sự “thành công ”của hội nghị ASEAN, các nước tham hội phần lớn đều bày tỏ thất vọng về sự kiện ASEAN không ra được một thông cáo chung.

Thất bại này đã khơi dậy một mối lo sợ bấy lâu về tính hữu hiệu và tương lai của ASEAN. Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc Phòng Australia nói rằng tình trạng thiếu đoàn kết trong nội bộ ASEAN sẽ cho phép các cường quốc bên ngoài khai thác sự rạn nứt đó.

Ông Thayer nói: “Đây là lần đầu tiên bức tường thành gìn giữ nền tự trị khu vực đã bị phá vỡ. Trung Quốc giờ đây đã len lỏi tới chính điện bất khả xâm phạm của ASEAN, để thừa nước đục khai thác những sự chia rẽ trong nội bộ các nước hội viên ASEAN.”

Sự thất bại của ASEAN đặt nghi vấn về tương lai của ASEAN và tính khả thi của mục tiêu mà tổ chức khu vực muốn đạt được, là một bộ quy tắc ứng xử trên Biển, COC, để ngăn chận cuộc tranh chấp leo thang thành một cuộc xung đột vũ trang giữa các nước đòi chủ quyền chồng chéo trên Biển Đông.

Giáo sư Thayer nói: “Một bộ quy tắc ứng xử trên Biển, gọi tắt là COC được thiết kế để trở thành như một bộ luật phác họa các luật chơi, và thiết lập cơ chế để giải quyết tranh chấp nếu xảy ra xung đột, xích mích.”

Sự đoàn kết và liên đới trong nội bộ khối ASEAN là yếu tố thiết yếu cho sự sống còn của tổ chức khu vực này. Bài xã luận của The Nation cảnh giác rằng nếu các nước hội viên chỉ lo cho quyền lợi riêng của mình như Campuchia đã làm, thì ASEAN sẽ không có tương lai. Bài xã luận nói rằng giải pháp đồng thuận và các chính sách không can thiệp vào nội tình nước khác đã cho phép mỗi thành viên theo đuổi các quyền lợi riêng tư. Tuy nhiên, không có nguyên tắc nào cho phép chủ tịch luân phiên của ASEAN tự đứng ra làm quyết định, bất chấp tiếng nói của đa số.

‘Câu chuyện Việt Nam’ do Hoài Hương phụ trách đến đây đã kết thúc, mời quý vị đón nghe chương trình này, được phát thanh vào lúc 10 giờ tối thứ Bảy mỗi tuần. Quý vị có thể bình luận về đề tài hôm nay, đọc các tin tức mới nhất, xem các phóng sự video, bình luận, và trao đổi với các độc giả khác trên trang web của chúng tôi ở địa chỉ http://www.voatiengviet.com hoặc trên các trang web xã hội Facebook, Twitter và Yahoo 360 plus. Hoài Hương xin cám ơn sự theo dõi của quý thính giả/độc giả và xin hẹn gặp lại quý vị trong chương trình tuần sau.

VOA

Thổ Dậy Ở Hội Nghị ASEAN

Một thất bại chánh trị quá lớn cho CS Hà nội. Nhứt định CS Hà nội đau như bị thiến. CS Hà nội đã chết rất nhiều đảng viên,cán bộ và bộ đội khi kéo quân từ VN qua đánh đuổi Khmer Đỏ, đưa Hun Sen lên làm Thủ Tướng và sau đó phải rút về vì áp lực của Liên Hiệp Quốc. Bây giờ Hun Sen theo TC, phản bội CSVN, làm tay sai cho TC, hại CSVN, phá ASEAN không đạt được vấn đề Biển Đông bị TC xâm lấn.

So với TC, TC chẳng chết cán bộ đảng viên, chết lính, chỉ tốn một số tiền viện trợ, đầu tư khai thác tài nguyên của Miên mà bây giờ biến Hun Sen trở thành tay sai cầm cây “chày gạc” kề bên hông VNCS, sẵn sàng “cáp duồng” như lúc “Thổ dậy” ở Miền Tây VN.

“Chày gạc” là tiếng điạ phương dân Miền Tây dùng để gọi cây phảng phát cỏ người Miên kéo thẳng lưỡi ra như cây mã tấu dài dùng để chém người Việt ở gần các “sóc” (cộng đồng người Miên) khi người Miên nổi lên chém giết người Việt, người dân Miền Tây gọi là “Thổ dậy”.

Ô. Nguyễn tấn Dũng, Thủ Tướng VNCS, người có quyền thế nhứt của Đảng Nhà Nước CSVN là người gốc gác Miền Tây ắt biết rõ. Người Việt sống gần sóc Miên sợ cây chày gạc và “Thổ dậy”. Bất thần, khó mà đề phòng, những người Thổ” họ uống rượu (phất xạ) say, mắt đỏ lòm, tay cầm chày gạc giơ cao, miệng la to “cáp duồng” (chém giết người Việt), gặp con nít chém con nít, gặp đàn bà chém đàn bà, nam phụ lão ấu gì gặp đâu chém đó, nên người Việt phải chạy trối chết, không kịp đánh mõ hồi một báo động cho làng kia xóm nọ.

Trong hội nghị ASEAN ở Nam Vang, Hun Sen cũng dàn dựng cho Ngọai Trưởng Miên nhơn danh chủ tịch luân phiên của ASEAN, làm tay sai cho TC hành động như “thổ dậy” trong hội nghị ASEAN.

Dù VNCS và Phi luật tân tranh thủ tối đa đưa vấn đề tranh chấp Biển Đông với TC, vào nghị trình cuộc họp, Miên phùng mang, trợn mắt, vổ bàn, xô ghế, kiên quyết bác bỏ.

Dù cả chục ngọai trưởng của 10 nước hội viên của ASEAN và 17 ngọai trưởng họp mở rộng mấy ngày, dù Ngọai Trưởng Mỹ đặt vấn đề Biển Đông, nhưng một điều tưởng không bao giờ có thể xảy ra, lại xảy ra: bản Tuyên bố chung cuộc để đúc kết tiến trình đàm phán, thảo luận – không ra được.

Đó là một thất bại «chưa từng thấy trong suốt 45 năm tồn tại của ASEAN». Nhưng đó là một thành công lớn của TC. TC không cần nói năng gì cho mệt, chỉ dùng tay sai hạng bét phá cả một tổ chức 10 nước họp với 17 nước khác tham dự. TC coi đó là một thành công lớn. TC không dấu diếm, không ngần ngại cho phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lưu Vi Dân (Liu Weimin) nhận định rằng «đó là một cuộc họp hữu ích và quan điểm của Trung Quốc trên nhiều vấn đề đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nước ».

Đại diện của TT Hun Sen, ngọai trưởng Miên nhơn danh chủ tịch luân phiên nhứt quyết bác bỏ yêu cầu của VN và Phi luật tân. VNCS tranh thủ tối đa đưa vào thông cáo chung về “vùng đặc quyền kinh tế”. Miên chống quyết liệt, không cho để một chữ nhỏ nào vào. Ngọai trưởng VNCS không ngần ngại than “quá thất vọng”.

Phi đề nghị ghi tranh chấp giữa Philippines với Trung Quốc tại bãi đá Scarborough vào trong bản Tuyên bố chung. Ngọai Trưởng Miên phùng mang, trợn mắt, xếp hồ sơ bỏ ra ngòai, không thỏa hiệp, không nghe lời giải thích, phân bua hơn thiệt của Nam Dương đứng ra làm trung gian.

TC không cần làm, không cần nói gì nhiều mất công, mang tiếng. TC cho Miên tam bành lục tặc cho mình. Cam Bốt không ngần ngại lộ mặt như là một tay sai đắc lực của TC, đã ngang ngược và bướng bỉnh trong việc tạo khó khăn bế tắc cho ASEAN không thảo luận, biểu quyết được bộ Quy tắc Ứng xử COC.

Cam Bốt làm cho ASEAN phân hóa, chia rẽ, không thỏa hiệp được, công khai hay bí mật, làm cho không ai còn tin về sự đòan kết của ASEAN nữa. TC dùng Miên tách bó đũa ra từng chiếc.

Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nhận định : «Cam Bốt đóng vai trò như là chư hầu của Trung Quốc. Điều này làm cho các cuộc đàm phán khó khăn hơn. Tôi khó có thể tưởng tượng ra được là các bộ trưởng đạt được một công thức nào đó làm hài lòng tất cả các bên ».

Người Việt có nhiều câu ca dao, tục ngữ nói lên án những kẻ thọ ơn mà phản bội. Nhẹ như “uổng công xúc tép nuôi cò, nuôi cho có lớn, co giò có bay.”

Nặng như “nuôi ong tay áo, nuôi khỉ dòm nhà”, “đồ ăn cháo đái bát”; “đồ lừa thầy phản bạn, ăn cơm tao mà hại tao”.

Điều này có thể thấy qua trường hợp của Hun Sen, một người Miên Cộng sản theo Khmer Đỏ do CS Bắc Kinh dựng lên rồi bỏ Khmer Đỏ nhảy theo CS Hà nội được CS Hà nội dựng lên làm Thủ Tướng Miên cho tới bây giờ. Nhưng gần đây TC viện trợ nổi chìm một cách hào phóng nên y làm tay sai cho CS Bắc Kinh, phản bội và hại CS Hà nội, phá hội nghị ASEAN khi Miên đến lượt làm chủ tịch luân phiên họp tại Nam Vang.

Vi Anh

Advertisements
Posted in: Chính Trị