Hoa Kỳ cảnh báo Trung Quốc về Biển Đông

Posted on August 3, 2012

0



Lễ thượng kỳ Trung Quốc tại thành phố tân lập Tam Sa (quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam)

Chính phủ Hoa Kỳ hôm thứ Sáu (3 tháng 8, 2012) cảnh báo Trung Quốc tránh có thêm động thái nhằm siết chặt kiểm soát trong vùng biển Nam Trung Hoa đang có tranh chấp, mà Việt Nam gọi là Biển Đông; giữa lúc có thêm căng thẳng tại khu vực này.

Trong thông cáo báo chí cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ lưu ý Trung Quốc về chuyện có thêm khu cảnh bị và đưa thêm giới chức dân sự đến bãi cạn Scarborough, và sử dụng các rào cản ngăn không cho tàu của nước ngoài đến.

Trong thông cáo, quyền phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Patrick Ventrell nhấn mạnh việc Bắc Kinh nâng cấp mức quản lý hành chính tại thành phố Tam Sa và lập khu cảnh bị tại đây đi ngược lại với các nỗ lực hợp tác ngoại giao nhằm giải quyết những cách biệt và rủi ro làm leo thang căng thẳng trong khu vực.

Thông cáo dường như là dấu hiệu cho các nước Đông Nam Á thấy Hoa Kỳ tiếp tục theo dõi các diễn biến trong khu vực.

Tuy nhiên, theo lời ông Kenneth Lieberthal, chuyên viên về Trung Quốc tại viện nghiên cứu Brookings và là một giới chức dưới thời cựu Tổng thống Clinton, việc chính phủ Mỹ nêu đích danh Trung Quốc trong lúc có mấy nước Đông Nam Á đòi chủ quyền tại vùng này, có thể làm Bắc Kinh nghĩ rằng Washington đang siết chặt an ninh tại đây để hạn chế sự bành trướng của Trung Quốc. Ông nói tiếp:

“Rất có thể Trung Quốc sẽ xem cảnh báo này không cần thiết, và xác nhận các quan tâm của họ rằng Hoa Kỳ đang năng nổ tìm cách đứng về phe các nước Đông nam Á để chống lại họ.”

Tại Washington, giáo sư Nguyễn Ngọc Bích cho biết:

“Lập trường Hoa Kỳ tôi cho là cũng không có gì mới mẻ so với từ trước đến giờ là không tìm cách can thiệp vào những tranh chấp nếu đó là giữa hai quốc gia, giữa Trung Quốc và một quốc gia đặc biệt nào. Họ chỉ quan tâm đến quyền lợi của họ như hàng hải tự do trong vùng và không muốn thấy có chiến tranh nên nếu có tranh chấp thì giải quyết bằng con đường hòa bình. Nói cách khác Hoa Kỳ làm áp lực để ASEAN bây giờ ngồi lại với nhau để thành hình một giải pháp tập thể của toàn vùng ASEAN. Hoa Kỳ cho rằng nếu ASEAN không bảo được nhau như trường hợp tại Kampuchia vừa rồi thì Trung Quốc cứ lấn tới thôi.”

(Nguồn: Los Angeles Times, Bộ Ngoại giao Mỹ)

Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết về Biển Đông

Nghị quyết mang số hiệu S.Res.524 do thượng nghị sĩ John Kerry và một số thượng nghị sĩ Mỹ giới thiệu. Ảnh: guardian

Sáng 3/8/2012 theo giờ Việt Nam, Thượng viện Mỹ đã chính thức thông qua Nghị quyết về tình hình Biển Đông nhằm thể hiện phản ứng trước những động thái mới đây của Trung Quốc.

Nghị quyết mang số hiệu S.Res.524 khẳng định, Mỹ có lợi ích quốc gia về tự do hàng hải, hoà bình và ổn định trong khu vực biển Đông; tái khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của Mỹ đối với Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) ký giữa Trung Quốc với ASEAN năm 2002; ủng hộ việc các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc tiến tới Bộ quy tắc ứng xử của các bên trên biển Đông (COC) có tính ràng buộc pháp lý chặt chẽ.

Nghị quyết cũng kêu gọi các bên liên quan tự kiềm chế, không tiến hành các hoạt động gây phức tạp thêm tình hình hoặc làm gia tăng khả năng xung đột, bao gồm cả việc đưa người ra những đảo, bãi đá, bãi cát ngầm hiện không có người ở; ủng hộ việc các bên liên quan thông qua các biện pháp ngoại giao để giải quyết tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế với tinh thần xây dựng.

Nghị quyết tái khẳng định cam kết của Mỹ hỗ trợ các nước trong khu vực đảm bảo cường thịnh và độc lập, vì hoà bình và ổn định của khu vực; mở rộng và làm sâu sắc hơn các quan hệ hợp tác về kinh tế, chính trị, ngoại giao, an ninh và văn hoá với ASEAN và các quốc gia thành viên; ủng hộ tự do hàng hải, việc duy trì hoà bình và ổn định, tôn trọng luật pháp quốc tế, bao gồm cả những giải pháp hoà bình đối với các tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông.

Nghị quyết này do thượng nghị sĩ John Kerry và một số thượng nghị sĩ Mỹ (Richard Lugar, John McCain, Jim Webb, James Inhofe và Joe Lieberman) giới thiệu lên Thượng viện.

Trước đó, khi đưa ra nghị quyết này, thượng nghị sĩ Kerry nói rằng, việc ASEAN không đạt được sự đồng thuận để đưa ra tuyên bố chung liên quan tới bộ quy tắc ứng xử tại hội nghị thượng đỉnh Campuchia đã làm tăng thêm căng thẳng giữa Trung Quốc và các láng giềng xung quanh.

“Các tranh chấp này là có thật và trở nên nghiêm trọng hơn. Tôi nghĩ điều ít nhất Thượng viện có thể làm là thể hiện thái độ rõ ràng dứt khoát trong việc ủng hộ các nỗ lực của ASEAN để phát triển một bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông”, ông Kerry nhấn mạnh.

“Không còn nghi ngờ gì về việc Mỹ đã cam kết đảm bảo sự hiện diện lâu dài và thúc đẩy các mối quan hệ đối tác trong khu vực. Chúng tôi có một lợi ích rõ ràng trong an toàn và hành xử hợp pháp của tất cả mọi người trong hoạt động hàng hải chung của châu Á. Chúng tôi có lợi ích to lớn trong giải pháp hòa bình cho tất cả các vấn đề ở Biển Đông, phù hợp với luật pháp quốc tế và thông qua tiến trình ngoại giao đa phương”, ông Kerry khẳng định. “Chúng tôi có những mối quan tâm lớn về tự do hàng hải và tự do thương mại. Đó là những nguyên tắc mà tất cả các nước trong khu vực nên ủng hộ”.

Chỉ trích TQ lập đồn trú

Liên quan tới các hành động gây hấn của Trung Quốc ở Biển Đông, ngày 3/8 Mỹ cũng đã lên tiếng chỉ trích việc Trung Quốc lập đồn trú tại cái gọi là “thành phố Tam Sa” ở Biển Đông.

“Chúng tôi quan ngại khi căng thẳng gia tăng ở Biển Đông và đang theo dõi sát sao các diễn biến”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Patrick Ventrell tuyên bố.

“Đặc biệt, việc Trung Quốc nâng cấp hành chính với “Tam Sa” và thiết lập đơn vị đồn trú mới ở Biển Đông đã đi ngược lại những nỗ lực ngoại giao hợp tác để giải quyết các bất đồng và gây ra nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực”, ông nói.

Ông Ventrell còn chỉ ra “những tuyên bố đối đầu” và các sự cố xảy ra trong vùng biển. Ông nói. “Mỹ thúc giục tất cả các bên tiến hành các bước để làm dịu căng thẳng”.

Người phát ngôn Ventrell nhắc lại rằng, Mỹ có một lợi ích trong ổn định và “thương mại hợp pháp không bị cản trở” ở Biển Đông.

Ngoài tranh chấp chủ quyền Biển Đông với các nước Đông Nam Á, Trung Quốc còn có tranh chấp với đồng minh của Mỹ là Nhật Bản ở biển Hoa Đông. Hôm qua (3/8), Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Satoshi Morimoto đã có các cuộc hội đàm tại Washington.

Thái An

Tăng cường vũ trang Guam, làm nhụt ý đồ áp chế

Những nhà kế hoạch của Ngũ Giác Đài sẽ cân nhắc việc phối trí thêm tàu ngầm tấn công và pháo đài bay ném bom sang châu Á, thể hiện sự chú trọng ngày càng tăng của Hoa Kỳ đến những mối thách thức về an ninh ở châu Á Thái Bình Dương.

Hàng không mẫu hạm vẫy chào Guam

Một viên chức cao cấp của bộ quốc phòng Hoa Kỳ  tuyên bố như trên, cho biết thêm bộ quốc phòng sẽ xem xét việc đưa thêm những vũ khí mạnh như vậy sang căn cứ chiến lược Guam ở tây Thái Bình Dương.

Ý kiến này do một tổ chức nghiên cứu độc lập tại Washington đề nghị, được Phó Phụ tá Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Scher trình bày trong buổi điểu trần trước Tiểu ban Chỉnh bị thuộc Uỷ ban Quân vụ Hạ viện Hoa Kỳ.

unmanned-250
Căn cứ máy bay oanh kích tự hành ở Guam- international.com photo

Tăng cường vũ trang cửa ngõ Đông Á

Chiến lược của Hoa Kỳ nhằm chuyển thêm những tài nguyên quân sự, ngoại giao và kinh tế sang châu Á – Thái Bình Dương vào một thập niên sau khi chiến tranh diện địa bùng nổ ở Iraq và Afghanistan, từ lúc cuộc khủng bố 11 tháng 9 năm 2001 nhắm trúng New York và Ngũ Giác Đài.

Ông Robert Scher nói tiếp: tuy nhiên bộ quốc phòng cũng phải cân nhắc vấn đề phối trí đó dưới nhãn quan toàn cầu rộng lớn, và xem xét cả những nhu cầu của nhiều nơi cùng lúc.

Lãnh thổ Guam thuộc Mỹ nằm ở ba phần tư quãng đường từ Hawaii đến Philippines, từng giữ vai trò rất năng động trong chiến tranh Việt Nam khi làm một căn cứ tạm dừng cánh bay cho các pháo đài bay B-52. Ngày nay quân lực Hoa Kỳ vẫn duy trì một phi đội B-52 luân phiên có mặt tại Guam cùng với ba tàu ngầm tấn công.

Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế, gọi tắt là CSIS, đã tiến hành công trình thẩm định mới về tình trạng của lực lượng quân sự Hoa Kỳ  trong khu vực.  Đây là một cơ sở nghiên cứu chính sách không thuộc đảng nào, thi hành những nhiệm vụ do Quốc hội giao phó.

Tuần trước CSIS đã đề nghị Ngũ Giác Đài bố trí thêm ít nhất một tàu ngầm tấn công như một công cụ sắc bén thiết yếu để chống lại những “kỹ thuật” của Trung Quốc nhằm ngăn cản mọi hoạt động tiếp cận và giao thông trong khu vực châu Á Thái Bình Dương, để Hoa Kỳ phải tránh xa nơi này.

us-navy-in-guam-250
Hải quân Hoa Kỳ tại Guam- prlog.org photo

Một chi tiết khác nữa được CSIS đề nghị theo chiều hướng đó là việc phối trí thường trực một phi đội 12 chiếc pháo đài bay B-52 tại Guam, thay vì ba phi đội từ lục địa Bắc Mỹ luân phiên trực chiến ở nơi này.

Mục tiêu: ý đồ áp chế của Trung Quốc

Bản thẩm định của CSIS viết:  sự bấp bênh về chiến lược địa lý-chính trị của châu Á- Thái Bình Dương mà Hoa Kỳ và đồng minh cùng những đối tác phải đối diện, là câu hỏi “sự lớn mạnh về sức mạnh quân sự và ảnh hưởng của Trung Quốc sẽ tác động ra sao đến nền móng trật tự và ổn định của khu vực trong những năm tới

Nhóm chuyên gia của đề án này cho rằng lực lượng quân sự Mỹ có thể giúp hình thành môi trường “thời bình” bằng cách giữ vững những điều cam kết về an ninh, và hành động như vậy sẽ “làm cùn nhụt ý chí của Trung Quốc trong những hành động áp chế, đồng thời ngăn chặn ý đồ xâm lăng của Bắc Hàn”

Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ  Leon Panetta đã công bố kế hoạch gọi là “tái cân bằng” lực lượng hải quân Mỹ. Từ tỉ lệ một nửa lực lượng chia đều cho Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, nay 60% sẽ được dành cho vùng đại dương phía đông, và 40% cho vùng biển phía Tây. Chi tiết chưa được tiết lộ, nhưng các giới chức quân sự cho biết phần lớn lực lượng được tăng cường sẽ liên quan đến những chiến hạm mới.

Phó phụ tá bộ trưởng Scher, trong văn bản cùng ký tên với Quyền phó phụ tá bộ trưởng quốc phòng đặc trách châu Á Thái Bình Dương David Helvey, cho thấy Ngũ Giác Đài đồng ý với sự thẩm định của CSIS, rằng “có cơ hội tiến hành kế hoạch ở Guam, đồng thời gửi môt tín hiệu quan trọng đến cho khu vực này”.

Sau buổi điều trần tại Hạ viện, phụ tá quốc phòng Robert Scher nói với hãng thông tấn Reuters rằng kế hoạch hiện tại chưa có việc phối trí thêm pháo đài bay hay tàu ngầm ở Guam, nhưng vấn đề sẽ được nghiên cứu thêm, dựa trên “công việc tốt đẹp” mà CSIS đã thành tựu.

Giám đốc trung tâm CSIS và là đồng giám đốc công trình nghiên cứu nói trên, ông David Berteau, nói căn cứ Guam có thể tiếp thêm những tàu ngầm tấn công hiện đại, mà không phải tốn kém ngất trời vì những phí tổn kiến thiết cơ sở, như những cầu tàu và cơ sở trên bờ.

us-navy-in-guam-250
Hải quân Hoa Kỳ tại Guam- prlog.org photo

Các viên chức cao cấp của bộ quốc phòng Hoa Kỳ điều trần với tiểu ban chỉnh bị thuộc Uỷ ban quân vụ Hạ viện cũng báo cáo rằng bộ quốc phòng sẽ khảo sát những cơ hội bố trí thêm lực lượng quân sự ở những vị trí ưu tiên tại Philippines, một quốc gia đồng minh theo hiệp ước, để tăng cường an ninh hàng hải.

Posted in: Chính Trị