Đừng bỏ lỡ cơ hội xây dựng Hiến pháp mới

Posted on March 11, 2013

0



Hiến pháp dù sửa thật hay không, đảng vẫn chỉ coi là mớ giấy lộn

Trước sự phẫn nộ của người dân ngày càng dâng cao vì tính “hèn với giặc ác với dân” của nhà cầm quyền CSVN, Bộ Chính trị bèn bật đèn xanh cho Quốc hội bù nhìn của mình ban hành nghị quyết lấy ý kiến nhân dân về việc sửa đổi hiến pháp. Mục đích để xoa dịu sự căm phẫn của người dân. Nhiều người dân trong nước – nhất là các trí thức, các cựu đảng viên cộng sản, các blogger, các nhà đấu tranh dân chủ, và cả Hội Đồng Giám Mục Việt Nam – đã mạnh mẽ lên tiếng đề nghị hủy bỏ điều 4 hiến pháp, điều 17&18 về luật đất đai, thậm chí đòi lập một hiến pháp hoàn toàn mới mang tính dân chủ đa đảng, và đòi thực hiện một cuộc Trưng Cầu Dân Ý có quốc tế giám sát.

Sự kiện này đã làm dấy lên trong dân chúng một cuộc đấu tranh rất sôi động và mạnh mẽ, khơi dậy ý thức của toàn dân về tính phi lý trong việc đảng cộng sản độc quyền lãnh đạo đất nước suốt gần 70 năm, biến đất nước thành một nước nghèo đói và tụt hậu, lại còn tham quyền cố vị muốn tiếp tục lãnh đạo nữa.

Bộ Chính trị và Quốc hội CSVN có lẽ không ngờ bị “gậy ông đập lưng ông”  khi người dân lại hưởng ứng nghị quyết của Quốc hội một cách rất bất lợi cho chế độ như vậy. Điều vô cùng bất lợi cho uy tín của đảng và Bộ Chính trị là phản ứng bằng những lời tuyên bố hết sức ngu xuẩn và đểu cáng của Nguyễn Phú Trọng và Nguyễn Sinh Hùng, hai nhân vật đứng đầu đảng và quốc hội CSVN. Người dân vừa mừng vừa tức giận vì những phát biểu điên dại ấy. Mừng vì những phát biểu ấy đã làm cho cả thế giới thấy được rõ ràng bộ mặt thật đầy giả dối và trâng tráo của đảng CSVN mà hai nhân vật ấy là tiêu biểu xứng hợp nhất. Mừng vì thấy được cái trí tuệ và tư cách hết sức thấp kém của những người lãnh đạo cao cấp nhất chế độ. Và mừng vì thấy được nghị quyết của Quốc hội về việc lấy ý kiến nhân dân đúng là một trò hề bịp bợm hết sức vụng về. Tức giận vì không ngờ được đảng CSVN mà hai ông là đại diện lại tỏ ra lật lọng, khinh thường và xúc phạm người dân đến mức độ ấy. Tha thiết mời gọi người dân góp ý, nhưng khi họ góp ý không đúng ý mình thì mạt sát họ, lại còn đe dọa họ!

Điều không ngờ là người dân lại có thể “tương kế tựu kế” một cách tuyệt vời là biến nghị quyết bịp bợm kia của Quốc hội Cộng sản thành một cuộc đấu tranh chống độc tài đầy ý nghĩa và khá hiệu quả. Chưa bao giờ uy tín của đảng, của Quốc hội, của những lãnh đạo đảng CSVN lại xuống thấp như hiện nay. Chưa bao giờ bộ mặt thực bỉ ổi của đảng và Quốc hội lại được phơi bày rõ ràng trước toàn dân như hiện nay.

Trước sự phẫn nộ và phản ứng mạnh mẽ của người dân, điều may ra có thể xảy đến (mà hầu chắc là không may) là Bộ Chính trị và Quốc hội CSVN sẽ chấp nhận lùi một bước để tồn tại hầu có thể tiến hai ba bước về sau. Có thể Quốc hội đành phải miễn cưỡng chấp nhận bỏ điều 4, điều 17&18 trong hiến pháp, thậm chí chấp nhận một hiến pháp đa nguyên đa đảng để xoa dịu sự phẫn nộ của người dân đang dâng cao. Cuộc cách mạng hiến pháp như thế có thể sẽ đạt được thắng lợi, và nhiều người dân sẽ cảm thấy hả lòng hả dạ.

Với đầu óc vô cùng bảo thủ của Bộ Chính trị hiện nay thì điều may trên rất khó xảy ra. Nhưng cho dẫu có xảy ra thì đừng vội mừng khi mà cơ chế hay nhân sự của chế độ vẫn không có gì thay đổi. Kinh nghiệm quá khứ trong chế độ cộng sản cho thấy: Các bản hiến pháp của CSVN (1946, 1959, 1980 và 1992), bản nào cũng chủ trương tôn trọng quyền tự quyết của dân tộc và các nhân quyền cơ bản của người dân. Nhưng bộ máy cai trị của chế độ CSVN có coi hiến pháp mà họ soạn thảo ra là gì đâu? Đối với người cộng sản, hiến pháp là mớ giấy lộn chỉ dùng để trang hoàng bên ngoài chế độ cho có vẻ dân chủ nhân quyền, hầu lừa bịp thế giới và che dấu cái thực chất độc tài và chà đạp nhân quyền bên trong.

Có “ở trong chăn mới biết chăn có rận”. Chỉ những ai từng sống dưới chế độ cộng sản mới cảm nhận được sự giả dối tàn ác của chế độ. Người ngoài cuộc nếu chỉ đọc hiến pháp để đánh giá ắt sẽ kết luận Việt Nam có dân chủ và nhân quyền đâu thua kém gì những nước tự do! Cái rất khéo của CSVN là dù bên trong có thối om, có bẩn thỉu đến đâu, thì bên ngoài vẫn có vẻ thơm tho đẹp đẽ. Nhờ vậy họ không chỉ lừa được người dân trong nước, mà từng lừa được cả thế giới!

Sau đợt lấy ý kiến người dân lần này, giả như đảng CSVN ban hành một hiến pháp đầy tinh thần dân chủ, đa nguyên đa đảng, đầy những điều khoản bảo vệ nhân quyền, nhưng… nếu cơ chế nhân sự của chế độ vẫn y như cũ, thì cũng như không. Đảng nắm quyền vẫn có thể ra lệnh cho quốc hội hay chính phủ ban hành hàng chục pháp lệnh, hàng trăm nghị quyết, hàng ngàn điều luật vi hiến để buộc người dân phải chấp nhận ách thống trị độc tài của họ. Họ vẫn có thể ra lệnh cho quân đội, công an mạnh tay đàn áp các nhà bất đồng chính kiến, cướp đất đai tài sản của người dân, ra lệnh cho tòa án bỏ tù những nhà đấu tranh đòi dân chủ, nhân quyền, v.v… bất chấp hiến pháp.

Tranh đấu buộc chế độ hủy bỏ điều 4 hiến pháp, soạn thảo một hiến pháp hoàn toàn mới đầy tinh thần dân chủ nhân quyền chỉ là một giai đoạn cần thiết của cuộc đấu tranh. Điều cần thiết và quan trọng hơn là hiến pháp đó phải được thi hành trong đời sống thực tế của đất nước và của người dân. Điều quan trọng này không bao giờ có thể thành hiện thực khi những kẻ độc tài hiện nay vẫn còn tiếp tục nắm quyền. Cổ nhân nói: “Chó đen giữ mực”. Vì thế đừng ảo tưởng hay hy vọng cơ chế cộng sản đang nắm quyền có thể sửa đổi bản chất gian manh và độc ác của họ. Đúng như ông Yeltsin nói: “Cộng sản chỉ có thể thay thế chứ không thể thay đổi”.

Muốn Việt Nam có tự do dân chủ, hiến pháp cần phải thay đổi là chuyện cần thiết. Nhưng điều cần thiết hơn là những kẻ độc tài gian ác đang nắm quyền phải bị truất phế.Truất phế chứ không chỉ cải thiện hay sửa sai. Đó là điều tất yếu phải hướng tới để Việt Nam có tự do dân chủ. Nhưng trong điều kiện hiện nay, đường tiến tới mục đích quả còn khá dài, chúng ta cần phải chia thành nhiều đoạn nhỏ để thực hiện từng đoạn một. Đòi hỏi một hiến pháp đúng nghĩa là hiến pháp –tức một hiến pháp do dân và vì quyền lợi của dân, chứ không phải do đảng và vì quyền lợi của đảng cầm quyền– là một đoạn đường trước mắt mà chúng ta có thể thực hiện và rõ ràng chúng ta đang cố gắng thực hiện.

Houston, ngày 8-3-2013

Nguyễn Chính Kết

Hiến pháp 1992 được sửa đổi năm 2001 (xin gọi tắt là HP cũ) có 147 điều. Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 (xin gọi tắt là Dự thảo) do Quốc hội đưa ra cho cả nước thảo luận đã sửa đổi và bổ sung, viết lại thành 124 điều. Có tới khoảng 140/147 điều của HP cũ đã được Dự thảo sửa đổi. Tổng cộng Dự thảo đã đưa ra khoảng 150 chỗ sửa đổi, bổ sung hay viết lại. Riêng việc phân loại để đếm cho thật chính xác số lượng các chỗ sửa đổi, bổ sung hay viết lại này đã rất khó khăn. Bởi vì có những điều của HP được sửa lại 2 hay 3 chỗ ngay trong một điều; mặt khác có một số điều của HP được gộp lại làm một thì không biết nên tính là một hay nhiều chỗ được sửa đổi? Vân vân…

Tuy nhiên, Dự thảo vẫn là HP gần như cũ cả về tinh thần và nội dung. Bởi vì những sửa đổi, bổ sung hay viết lại của Dự thảo về cơ bản vẫn giữ nguyên hệ thống chính trị nói chung và hệ thống nhà nước nói riêng như hiện nay, với đặc điểm nổi bật là được “đảng hóa” toàn diện. Từ nội dung đến cấu trúc các điều của Dự thảo đều toát lên tinh thần này, rõ nhất là:

– trên thực tế vai trò Đảng vẫn được xác lập là đứng trên Hiến pháp;

– nhân danh quyền lực là thống nhất bác bỏ việc phân quyền và kiểm soát lẫn nhau giữa các quyền; đặc biệt là phân quyền giữa lập pháp và hành pháp còn nhiều chỗ không rõ – trong đó có vấn đề coi Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội (điều 99) là không hợp lý – , quyền tư pháp hoàn toàn mờ nhạt và hầu như không có khả năng bảo vệ và kiểm soát việc thực thi Hiến pháp;

– tiếp tục thâu tóm mọi quyền của dân và mọi hoạt động của đời sống đất nước vào hệ thống chính trị và hệ thống nhà nước được “đảng hóa” trong một khụng khổ chung “đảng + chính quyền + mặt trận”, do Đảng chi phối toàn bộ về nhân sự và các quyết định quan trọng ở mọi cấp;

– chủ quyền tối cao đối với toàn bộ đời sống đất nước thuộc về nhân dân chỉ được xác nhận một cách hình thức ở câu văn, nhưng trên thực tế là vẫn tiếp tục bị giới hạn hoặc loại bỏ do duy trì 3 đặc điểm nêu bên trên;

– có một số bổ sung mới có ý nghĩa tích cực về quyền công dân và quyền con người, nhưng lại được khóa bằng “nghĩa vụ” và bằng mệnh đề các quyền này phải “thực hiện theo quy định của pháp luật”, thậm chí tính pháp quyền bị xóa bỏ bằng việc đưa vào Dự thảo “nguyên tắc tập trung dân chủ” của riêng ĐCSVN;

– điểm sửa đổi quan trọng nhất là điều 4 (về ĐCSVN) được viết lại và bổ sung thêm khoản “2.” và “khoản 3”; nhưng cả 2 khoản này hoặc là không khả thi, hoặc là không có nội dung nếu như giữ nguyên hệ thống chính trị (bao gồm cả hệ thống nhà nước, mặt trận) được “đảng hóa” như đã phân tích trên;

– Dự thảo vẫn giữ nguyên “đất đai thuộc sử hữu toàn dân”;

– Lời nói đầu và nội dung một số điều trong Dự thảo – nhất là điểu 4 được viết lại – trên thực tế vẫn là áp đặt ý thức hệ, quan điểm và sự lãnh đạo của Đảng lên trên chủ quyền của nhân dân, không thích hợp với tinh thần nhà nước của dân, do dân, vì dân;

– vân vân…

Riêng về mặt kỹ thuật, HP cũ được sửa đổi, bổ sung hay viết lại khoảng 150 chỗ, dấn đến hệ quả:

– Dự thảo là một văn kiện hiến pháp chắp vá, nhiều chỗ quá chi tiết, nhưng lại sót nhiều vấn đề quan trọng (vì không xuất phát từ quan điểm chủ quyền của nhân dân là tối thượng, vì nhân danh quyền lực nhà nước là thống nhất nên không chấp nhận phân quyền và kiểm soát quyền, quyền tư pháp rất mơ hồ, vân vân…)

– có nhiều chỗ là văn nghị quyết – ngay từ lời nói đầu; có nhiều điều mang cách hành văn không thống nhất là dạng văn kiện hiến pháp;

– có nhiều chỗ quá chi tiết nên không còn mang tính chất hiến pháp với tính cách là đạo luật gốc – mà lấn sang lĩnh vực của các luật cụ thể dưới hiến pháp, hoặc thuộc lĩnh vực các chủ trương chính sách;

– ngay cả quy định chỉ được góp ý kiến vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã được Quốc hội khóa 13 thông qua và do Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 công bố rõ ràng là đã giới hạn phạm vi góp ý kiến của nhân dân; cách làm như vậy trực tiếp vi phạm nguyên tắc chủ quyền của nhân dân là tối thượng đối với mọi vấn đề của đất nước.

– vân vân…

Thiết nghĩ, với tính cách là đạo luật gốc, Hiến pháp cần thể hiện được: (a) ý chí của nhân dân, của quốc gia (lời nói đầu); (b) hình thành một thể chế cho sự vận hành đất nước; (c) dễ thực thi cho người dân với nghĩa là rõ ràng và dễ hiểu trong thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình; dễ thực thi đối với hệ thống nhà nước với nghĩa là có sự ràng buộc trách nhiệm rành mạch và tạo được nền tảng cho việc điều hành đất nước cũng như việc ban bố các luật và chính sách… Vì thế Hiến pháp mới nên viết gọn lại và giảm bớt những điều thuộc phạm vi luật hay chính sách.

II

Có những vấn đề hệ trọng sẽ phải đưa vào Hiến pháp, lãnh đạo Đảng và Nhà nước nên trực tiếp tổ chức các diễn đàn thảo luận khoa học và công khai trên mọi phương tiện thông tin đại chúng, để nâng cao hiểu biết và tạo được đồng thuận lớn nhất trong nhân dân. Mặt khác, nên lấy danh nghĩa Quốc hội giao cho một nhóm trí thức có uy tín và được chọn lọc xây dựng một dự thảo Hiến pháp tối ưu cho đất nước để trình nhân dân phúc quyết. Việc làm này là cần thiết ngay cả đối với những người giữ trọng trách trong toàn bộ hệ thống chính trị của đất nước từ cấp cao nhất trở xuống. Hoạt động của những diễn đàn này cũng là cách để nâng cao hiểu biết của toàn thể nhân dân, nhất là ngay trong hàng ngũ gần 4 triệu đảng viên.

Đừng xây dựng hiến pháp theo kiểu lấy ý kiến đại trà như một phong trào. Lừa mỵ, áp đặt hay trấn áp… không phải là các biện pháp thích hợp. Lấy ý kiến xây dựng góp vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp như đang làm là khoét sâu thêm chia rẽ dân tộc, phơi bẩy rõ hơn nữa bản chất của bộ máy chính trị, và hệ quả là đẩy nhân dân ra xa nữa về phía đối nghịch đối với ĐCSVN.

Quyền phúc quyết của nhân dân cần được thực hiện nghiêm túc trên cơ sở học hỏi, trao đổi, thuyết phục, đồng thuận nhờ vào kết quả nâng cao dân trí của những diễn đàn khoa học và công khai trong cả nước như kiến nghị bên trên. Xây dựng Hiến pháp cần phải là một quá trình tăng cường đoàn kết dân tộc trên cơ sở mở rộng dân chủ và nâng cao dân trí. Sau này bản thân Hiến pháp phải trở thành nền tảng vững chắc cho đoàn kết dân tộc.

Trong tình hình hiện tại của hệ thống chính trị nước ta, tối ưu nhất là nên lựa chọn phương châm đầu xuôi đuôi lọt để tìm đường xây dựng Hiến pháp mới và thay đổi đất nước. Cách tốt nhất là nhân dịp sửa đổi Hiến pháp lần này, Bộ Chính trị chủ xướng và phát động tinh thần Diên Hồng. Bộ Chính trị nên mời các trí thức có uy tín hình thành một số diễn đàn khoa học và công khai nêu trên cho những vấn đề hệ trọng của đất nước để tạo sự đồng thuận tốt nhất có thể trong Hiến pháp mới. Đồng thời phát huy dân chủ để nhân dân tự triển khai những diễn đàn như thế ở mọi nơi. Tất cả những diễn đàn này hoạt động với với tinh thần xây dựng và hiến kế: Chắt lọc mọi điều tốt nhất cho sự lựa chọn tối ưu của nhân dân đối với những vấn đề sinh tử của quốc gia và việc xây dựng Hiến pháp.

Những diễn đàn này cần nhìn thẳng vào sự thật, dựa trên sự thật và những quan điểm khoa học tiên tiến nhất, nhưng tuyệt đối không được phép là chỗ chỉ trích, bới móc hay đả kích lẫn nhau.

Nếu Bộ Chính trị vì nước và vì Đảng thì nhất thiết cần làm như vậy. Không làm như vậy, đồng nghĩa là không vì nước và cũng không vì Đảng!

Về vấn đề bô-xít Tây Nguyên, Bộ Chính trị đã phải có một quyết định riêng trong cuộc họp ngày 16-04-2009 và cuối cùng đã ra một thông báo công khai cho cả nước mang số 245 – TB/TƯ ngày 24-04-2009 về chủ trương khai thác thí điểm bô-xít Tây Nguyên. (Tiếc rằng quyết định này của Bộ Chính trị vẫn là cho khai thác thí điểm, chứ không phải là đình chỉ hẳn để xem xét tiếp). Vấn đề khai thác bô-xít Tây Nguyên dù hệ trọng đến sinh tồn của quốc gia như thế nào đi nữa, cũng không thể so sánh với việc sửa đổi/xây dựng Hiến pháp mới. Chẳng lẽ không đáng để Bộ Chính trị có một quyết định chính thức và công khai như thế cho toàn Đảng và cả nước về việc hình thành cuộc thảo luận xây dựng và hiến kế cho đất nước trong việc sửa đổi/xây dựng hiến pháp mới?

Mọi cách làm trong việc sửa đổi Hiến pháp lần này nếu chỉ nhằm quy kết hoặc khép tội những “ý kiến khác” như đang diễn ra trên mọi phương tiện thông tin đại chúng và qua mọi hoạt động trong xã hội do bộ máy chính trị của đất nước đang tiến hành, cho thấy: Bộ Chính trị trong thâm tâm vẫn kiên quyết giữ nguyên hệ thống chính trị và bộ máy nhà nước như hiện tại. Làm như thế, hiển nhiên sẽ chỉ tiếp tục xô đẩy đất nước đi sâu thêm vào con đường của thảm họa.

Nhưng nếu Bộ Chính trị quyết tâm thay đổi đất nước, thì cơ hội và mọi điều kiện cho mục đích thay đổi này đều trong tầm tay, bắt đầu từ xây dựng Hiến pháp mới. Tình hình hoàn toàn cho phép Bộ Chính trị chủ động tiến hành cải cách chính trị thành công, với sự hậu thuẫn không gì lay chuyển nổi của toàn dân tộc.

Thực tế vừa trình bầy trên cho thấy: Hệ lụy hay kết quả đối với đất nước của việc sửa đổi/xây dựng Hiến pháp mới lần này hoàn toàn chỉ phụ thuộc vào cái tâm của Bộ Chính trị. Vì vậy, Bộ Chính trị sẽ là người chịu trách nhiệm đầu tiên và duy nhất trước nhân dân và trước Đảng về những gì sẽ đến.

Những thông tin được loan tải trên phương tiện thông tin đại chúng “lề phải” cho thấy những vấn đề đang bị trấn áp bằng những lý lẽ đao to búa lớn[1] đúng là những vấn đề hệ trọng bậc nhất phải tìm ra sự lựa chọn tối ưu cho đất nước. Thảo luận một cách chụp mũ trên những diễn đàn “đơn phương” như đang diễn ra – nghĩa là không có người đối thoại với đúng nghĩa – rõ ràng chỉ là sự đả kích theo kiểu cả vú lấp miệng em.

Đối thoại theo kiều đơn phương và quy chụp như thế làm sao có thể phát huy trí tuệ và tâm huyết cả nước cho việc tạo ra đồng thuận lớn nhất của nhân dân về những vấn đề trọng đại của đất nước cũng như về Hiến pháp?

Những vấn đề về “điều 4”, về chế độ chính trị và về phân quyền trong hệ thống nhà nước, về quân đội trung thành với ai, về các quyền tự do dân chủ của nhân dân, về quyền con người, vấn đề đất đai… là những vấn đề nổi bật nhất trên các diễn đàn đơn phương này. Xin dành việc thảo luận những vấn đề trọng đại này cho các diễn đàn thảo luận khoa học và công khai, với tinh thần xây dựng và hiến kế, mà tôi rất thiết tha mong Bộ Chính trị chủ xướng. Trong phạm vi bài viết này chỉ xin nêu lên một nhận xét chung là: Các lập luận của “lề phải” trên các diễn đàn đơn phương về những vấn đề trọng đại này ngoài sự bám víu vào quá khứ lịch sử để biện hộ, có quá nhiều chỗ ngụy biện, không có lý lẽ thuyết phục, lạc lõng với cuộc sống hiện tại, làm ngơ trước tình trạng tha hóa trầm trọng hiện nay của Đảng và của toàn bộ hệ thống chính trị, không thấy những thách thức mới nguy hiểm của đất nước, thiếu trí tuệ và kiến thức mới.

Hệ thống chính trị đa đảng là một tất yếu trong hệ thống nhà nước pháp quyền dân chủ. Dự thảo đã dứt khoát phủ nhận. Nhưng Kiến nghị 72 đã thẳng thắn đối mặt với đòi hỏi khách quan này bằng đề nghị cụ thể. Thiết nghĩ, Việt Nam là nước đi sau, có thể và cần vận dụng những kinh nghiệm của các nước đi trước. Cần đem hết trí tuệ ra cân nhắc nên tiếp thu những kiến thức gì của văn minh nhân loại để tránh được thứ hệ thống chính trị đa đảng theo kiểu “dân chủ bầy đàn” luôn luôn chứa đựng những nguy cơ hỗn loạn. Cần xắp xếp tiến trình các bước đi chuyển sang thể chế pháp quyền dân chủ như thế nào để có được một nền dân chủ của học hỏi? Vân… vân… Những vấn đề này không dễ. Tìm ra những câu trả lời và quyết định thích hợp cho nước ta phải là sản phẩm của trí tuệ và là một trong những công việc hệ trọng của các diễn đàn khoa học và xây dựng như đã kiến nghị bên trên.

III

Trước sau tôi vẫn kiên định một suy nghĩ: Sửa đổi/xây dựng Hiến pháp mới lần này không gắn với cải cách thể chế chính trị sẽ là một việc làm chẳng những vô nghĩa mà còn nguy hại cho đất nước.

Về phần mình, làm nghĩa vụ công dân của mình, tôi vẫn xin nhắc lại quan điểm đã nêu trong thư ngỏ ngày 19-02-2013: Tối ưu đối với đất nước là nên coi việc sửa đổi/xây dựng Hiến pháp mới lần này là một cơ hội tự nhiên để thay đổi hệ thống chính trị và thay đồi việc xây dựng Đảng cho phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước. Thật lòng tôi muốn nói tới mức đây là một cơ hội gần như là trời cho, vì thế trong thư này tôi đã mạnh dạn kiến nghị một số ý tưởng phác thảo như một kế sách nắm lấy cơ hội này.

Thực ra trong bức thư ngày 09-08-1995 của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt gởi Bộ Chính trị đã nêu ra đòi hỏi bức thiết phải có sự thay đổi này[2]. Nhiều ý kiến quan trọng rất xây dựng của “lề trái” (tôi xin lỗi sử dụng khái niệm này chỉ vì sự thuận tiện) đóng góp cho Dự thảo sửa đổi Hiến pháp hôm nay đồng nhất một cách kỳ lạ với những ý kiến của giáo sư Phan Đình Diệu trước đây đã nêu lên tại cuộc họp của UBTƯ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày 12-03-1992 bàn về xây dựng Hiến pháp năm 1992!..

Tôi cứ tự hỏi mình, nếu các ý kiến của giáo sư Phan Đình Diệu ngày 12-03-1992, và nếu bức thư ngày 09-08-1995 của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt được chấp nhận, hôm nay, đất nước ta chắc sẽ không như thế này? Tôi lại nhớ đến hàng nghìn ý kiến tâm huyết của nhân dân và đảng viên góp ý cho Đại hội X, Đại hội XI… Bây giờ trong tôi cũng đang nóng rát câu hỏi: Nếu các ý kiến phản biện về bô-xít Tây Nguyên được lắng nghe, kinh tế đất nước hôm nay sẽ bớt đi được gánh nặng gì?.. Tại sao lãnh đạo Đảng và Nhà nước để cho đất nước ta thập kỷ này qua thập kỷ khác phải gian truân sống với biết bao nhiêu chữ “nếu” như vậy?

Trong một cuộc hội thảo tuần trước của các tổ chức trong xã hội dân sự góp ý cho xây dựng Hiến pháp, tôi được nghe một thanh niên phát biểu: “…Tôi ước gì nước ta có một Hiến pháp đọc lên tôi thấy được chính mình! Đọc lên, tôi thấy được ước mơ của nước mình! Dự thảo Hiến pháp sửa đổi không đem lại cho tôi mong muốn này!…”

Ngồi nghe thanh niên này nói, trong tôi rộn lên ký ức những tiếng hô vang khi Cách mạng Tháng Tám: “Nước Việt Nam là của người Việt Nam!”, “Việt Nam muôn năm!”… Tôi lại nhớ đến Tuyên ngôn Độc lập. “…“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hoá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc…” Trong tôi khát khao xây dựng một nước Việt Nam độc lập, tự do, hạnh phúc…

Cải cách chính trị là trách nhiệm trực tiếp không thể thoái thác của Bộ Chính trị, người nắm mọi quyền lực đối với đất nước. Nhân dân không có trách nhiệm này, vì họ không có quyền lực trong tay; hơn nữa họ chỉ là nạn nhân của mọi lạm dụng quyền lực. Nhưng nhân dân có quyền đòi hỏi. Tránh né cải cách chính trị sẽ đẩy tiếp đất nước đến chỗ cùng cực, chắc chắn sẽ có ngày nhân dân đứng dậy lật thuyền. Không khó hình dung kịch bản quyết liệt này và cái giá đất nước sẽ phải trả. Chính vì thế, xin đừng bỏ lỡ cơ hội xây dựng Hiến pháp mới để cải cách chính trị thay đổi đất nước, thay đổi ĐCSVN thành đảng của dân tộc. Kiến nghị 72 thực sự là một kiến nghị khai phá lối ra./.

Hà Nội, ngày 9-3-2013

Nguyễn Trung

[1] Quy kết là: “âm mưu của đảo chính mềm”, “ý đồ lật đổ chế độ”, “dã tâm loại bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng”, “suy thoái đạo đức, chính trị, tư tưởng”, “lấy chữ ký cho kiến nghị chỉ là những việc ngụy tạo”… v… v…

[2] Trong thư này cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đặt vấn đề (a) phải nhìn nhận lại thế giới, (b) phải thay đổi đường lối xây dựng và bảo vệ đất nước, (c) phải xây dựng nhà nước pháp quyền, (d) phải đôi mới xây dựng và tổ chức Đảng.

Đảng quay lưng với cơ hội sống còn?

Thời gian góp ý sửa đổi Hiến pháp sẽ được kéo dài thêm 6 tháng cho tới 30/9/2013, Công thư khẩn của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng kiêm Chủ tịch Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp ban hành hôm 6/3 xác định điều này,  cùng lúc chính phủ mở chiến dịch phản bác điều gọi là các ý kiến sai lệnh với đường lối của Đảng.

Dân không còn sợ hãi

Theo Lao Động Online, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng chỉ đạo các phương tiện thông tin đại chúng phải tăng cường bài viết với lập luận khoa học, thuyết phục, chặt chẽ để đấu tranh ngăn chặn việc góp ý sửa đổi Hiến pháp mà có quan điểm chống Đảng, chống Nhà nước và chế độ. Trong khi đó theo VnExpress, phát biểu tại Hội nghị trực tuyến cùng ngày 6/3, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, đa nguyên chính trị, đa đảng, xóa bỏ điều 4, đòi tam quyền phân lập, đòi phi chính trị hóa quân đội, tư nhân hóa đất đai là những vấn đề rất nhạy cảm nên cần bày tỏ rõ quan điểm, có cơ sở lý luận phản bác lại.

Trong cuộc phỏng vấn của chúng tôi thực hiện tối 7/3, Luật gia Lê Hiếu Đằng nguyên phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc TP.HCM nói rằng khi kêu gọi góp ý, ông Chủ nhiệm Ủy ban Pháp Luật Quốc hội Phan Trung Lý nói là không có vùng cấm, tất nhiên là đóng góp ý kiến thì có nhiều ý kiến khác nhau kể cả những ý kiến đi ngược lại quan điểm Nhà nước Việt Nam. Theo ông Lê Hiếu Đằng, hiện nay tình hình thế giới cũng như trong nước có những vấn đề cần phải xem xét lại, nếu không phù hợp nữa thì phải thay đổi. Đây là sự thật hiển nhiên, chứ không thể giáo điều giữ nguyên những thứ không còn phù hợp và đã trở thành lực cản sự phát triển đất nước. Ông Lê Hiếu Đằng tiếp lời:

“Ông Nguyễn Xuân Phúc chỉ lập lại ý kiến mấy vị kia thôi và những điều ấy không hợp với lòng dân. Mới đây , chúng tôi được biết là tại Câu lạc bộ Truyền thống Kháng chiến TP.HCM bộ phận thanh niên, nhiều anh chị đoàn sinh viên cũ cũng đóng góp những ý kiến rất khẳng khái, trong đó có vấn đề lãnh đạo của đảng Cộng sản, vấn đề quân đội, vấn đề tam quyền phân lập và một số vấn đề khác.

Đây là một xu thế của xã hội, một xã hội công dân đã trưởng thành có ý thức và bây giờ người ta không còn sợ hãi nữa, người ta thực hiện quyền mà luật pháp cho phép người ta kiến nghị.
– Ông Lê Hiếu Đằng

Tôi nghĩ người ta có quyền phát biểu mà không ai có thể ngăn cản được, đó là quyền công dân. Còn anh đem quyền lực để trấn áp thì cũng không thể nào đem lại hiệu quả như các vị đó mong muốn đâu. Đây là một xu thế của xã hội, một xã hội công dân đã trưởng thành có ý thức và bây giờ người ta không còn sợ hãi nữa, người ta thực hiện quyền mà luật pháp cho phép người ta kiến nghị.

Tôi nói Kiến nghị của 72 nhân sĩ trí thức mà nay lên tới 7.000 chữ ký  thì tại sao ông Nguyễn Xuân Phúc không nói trực tiếp cái đó đi, cái nào sai cái nào đúng và  tại sao không cho đăng một cách công khai trên báo chí nhà nước kiến nghị đó, chúng tôi đề nghị Hiến pháp mới nếu anh nói anh dựa vào dân thì hãy để người dân phê phán những quan điểm sai trái.”

Cư dân mạng Bùi Thanh Hiếu từ Hà Nội nhận xét về những sự kiện mới nhất qua Công thư khẩn của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng kiêm Chủ tịch Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp.

“Nhà nước kéo dài thời gian góp ý kiến và việc họ nói sẽ chủ động dùng lý luận khoa học để phản biện thì tất nhiên là được, nếu cứ tranh luận sòng phẳng với nhau. Nhà nước vốn dĩ có truyền thông, có báo chí độc quyền còn người phản bác chỉ sử dụng mạng Internet mà mạng này thì bị tường lửa, trên mặt trận công bằng họ chịu rất nhiều thiệt thòi bây giờ còn đe dọa này kia thì càng bất công hơn nữa. Họ chỉ mới khách quan một phần, nếu họ muốn khách quan hẳn thì họ phải cho người của chúng tôi phản biện trái chiều cùng người của họ, phải cho 72 vị ký tên kiến nghị lên truyền hình tranh luận thế mới là dân chủ. Chứ thế này là kiểu diễn một mình một sân.”

Cơ hội để phát triển

babui

Dù Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng chỉ đạo đối phó, ngăn chặn những ý kiến trái ý Đảng như đa nguyên chính trị, đa đảng, đa sở hữu đất đai, phi chính trị hóa quân đội hoặc tam quyền phân lập, nhưng thông tin ghi nhận có những giới chức Quốc hội không phát biểu theo kiểu vuốt đuôi một chiều nữa.

VietnamNet trích lời TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm văn phòng Quốc hội nói rằng: “Chúng ta không thể vượt lên phía trước với chiếc vòng kim cô ở quanh đầu và tấm mai rùa ở trên lưng. Sửa đổi Hiến pháp vì vậy là cơ hội rất quan trọng để thiết kế tương lai.”

Vẫn theo lời TS Nguyễn Sĩ Dũng trên VietnamNet, Việt Nam đang bước vào một thời kỳ phát triển mới. Đây là thời kỳ của hội nhập và cạnh tranh toàn cầu. Không có những cải cách sâu rộng trong mọi mặt của đời sống xã hội, thì Việt Nam không thể thành công. Đã hội nhập thì phải chấp nhận các chuẩn mực của quốc tế. Đã cạnh tranh thì phải giải phóng được mọi tiềm năng của mình. Những rào cản và những trói buộc không đáng có phải được tháo dỡ.

Đồng cảm về vấn đề này, Luật gia Lê Hiếu Đằng phát biểu:

“Đây là một cơ hội cho Đảng và Nhà nước Việt Nam thay đổi để phát triển đất nước chứ không phải như tình hình hiện nay, như TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nói là, chúng không nên giáo điều không nên bị vòng kim cô giáo điều ràng buộc, mà những giáo điều này ở các nước khác như nước Nga thì đã rách bươm, người dân Nga không ai chấp nhận. Còn ở các nước khác trong đó có các nước đông âu đã không chấp nhận nữa, tại sao chúng ta lại cứ bo bo giữ nó để nó ngăn trở sự phát triển đất nước và nhất là nó ảnh hưởng khối đoàn kết của dân tộc, không thể huy động toàn lực của dân tộc  chiến đấu chống lại nghèo nàn lạc hậu, chống lại những bất bình hiện nay để xây dựng một nước Việt Nam mới ngang vai các nước trong khu vực đông nam á và thế giới. Thành ra bây giờ phải tháo bỏ cái vòng kim cô đó đi.”

Blogger Người Buôn Gió nhìn vào góc khuất của việc sửa đổi hiến pháp lần này, nhất là với việc truyền thông nhà nước rầm rộ chống lại những ý kiến đề xuất cải tổ dân chủ nhưng bị qui chụp chống Đảng chống Nhà nước.

Chúng ta không thể vượt lên phía trước với chiếc vòng kim cô ở quanh đầu và tấm mai rùa ở trên lưng. Sửa đổi Hiến pháp vì vậy là cơ hội rất quan trọng để thiết kế tương lai.
– Trích VietnamNet – TS Nguyễn Sĩ Dũng

“Đảng Cộng sản Việt Nam không bao giờ coi việc sửa đổi Hiến pháp là cơ hội sống còn, họ luôn tự nghĩ rằng sống chết là quyền trong tay họ, nhân dân không thể ảnh hưởng tới họ. Họ có quân đội, công an, có đủ thứ trong tay, họ sửa đổi Hiến pháp là để phục vụ vấn đề nội bộ của họ, cho vai trò lãnh đạo của Đảng mà thôi.”

Báo chí nước ngoài cho rằng Đảng và Nhà nước Việt Nam bị việt vị khi kêu gọi nhân dân đóng góp ý kiến sửa đổi Hiến pháp. Một làn sóng ý kiến đòi tam quyền phân lập để lập pháp, hành pháp, tư pháp có thể kiểm soát nhau, đòi đa nguyên chính trị, đa đảng, tư hữu đất đai, phi chính trị hóa quân đội đã được gởi tới Quốc hội, vấn đề này cũng bùng nổ trên các mạng xã hội.

Quyết định kéo dài góp ý 6 tháng được cho như đáp ứng nguyện vọng của nhân dân trong vấn đề sửa đổi Hiến pháp. Nhưng nhiều chuyên gia cho rằng đây chỉ là một mặt của vấn đề, bởi vì song hành với việc mở rộng thời gian là cả một chiến dịch góp ý theo kiểu một chiều nói theo quan điểm của Đảng mà các cơ quan truyền thông Nhà nước đang đồng loạt thực hiện trong vòng nửa năm sắp tới.

 RFA

Tin, bài liên quan